Turakoar

Turakoar
Natalturako, Tauraco corythaix, Foto: Ian Wilson
Systematikk
Klasse:	Aves
Orden:	Cuculiformes, sjå tekst
Familie:	Musophagidae

Turakoar er fuglar i den biologiske familien Musophagidae, bananetarar, tidlegare òg kalla hjelmfuglar. Leveområdet er Afrika sør for Sahara. Dei 23 mellomstore artane i denne familien har halvt zygodaktyle føter: dei to ytre tærne kan rettast framover eller bakover. Tå nummer to og tre, som alltid peikar framover, kan vere samanvaksne hos somme artar. Turakoar har ofte tydelege fjørkammar på hovudet og lange halar, og er kjent for særeigne og heilt unike pigment som gjev dei lyse grøne og raude fjør.

Tradisjonelt har denne gruppa vore plassert saman med gaukar i ordenen gaukefuglar, men i Sibley-Ahlquist-taksonomi er gruppa løfta opp til ein orden Musophagiformes, denne nye inndelinga er nytta i lista til International Ornithological Congress, IOC-lista.

Skildring

Turakoar er mellomstore fuglar, endemiske til Afrika sør for Sahara, der dei lever i habitat av skog og savanner. Dei har ei lengd på 35-75 centimeter, kjempeturako, Corythaeola cristata, måler 70-75 cm og er største familiemedlemmen. Samanlikna med resten av kroppen er vengene små og mykje mindre enn halen. Turakoar har ti halefjør og eit kort, skarp nebb. Somme artar har nebb med sagforma kant. Kjønna er like hos dei fleste artar, unnataket er kvitbukturako, Corythaixoides leucogaster, der hannen har svart nebb og hoa har olivengrønt. Dei er svake flygarar, men spring fort på skogbotnen. Føda er frukt og i mindre grad blad, knoppar og blomar, nokre gonger små insekt, sniglar, og motsetnad til kva namna peikar mot, et dei vanlegvis ikkje bananar.

Dei er selskaplege fuglar som ikkje migrerer. Mange artar er støyande, artane i slekta Corythaixoides kalla 'gå-vekk-fuglar' på engelsk språk, er spesielt kjente for sine gjennomtrengande varselrop. Ropa varslar òg andre om rovdyr eller jegerar. Turakoar byggjer store pinnereir i trea, og legg to eller tre egg. Ungane har tjukk dunkleding og har opne eller nesten opne auge ved klekking.

Dei fem artane i Crinifer og Corythaixoides er hovudsakleg gråe og kvite. Dei andre er derimot fargerike fuglar, som regel blåe, grøne eller lilla. Den grøne farga hos turakoar kjem av 'turacoverdin', det einaste verklege grøne pigment ein veit om hos fuglar. Grønfarga hos andre fuglefamiliar kjem av eit gult pigment slik som til dømes karotenoid fargestoff, kombinert med fysisk struktur i fjøra som spreier lys.

Artslista

Turakoar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.

Corythaeola

• Kjempeturako, Corythaeola cristata

Tauraco

• Fiolettvengturako, Tauraco persa
• Grønturako, Tauraco livingstonii
• Toppturako, Tauraco schalowi
• Natalturako, Tauraco corythaix
• Svartnebbturako, Tauraco schuettii
• Kvithovudturako, Tauraco leucolophus
• Raudnakketurako, Tauraco fischeri
• Blåvengturako, Tauraco macrorhynchus
• Kamerunturako, Tauraco bannermani
• Angolaturako, Tauraco erythrolophus
• Blåkroneturako, Tauraco hartlaubi
• Kvitøyreturako, Tauraco leucotis
• Bleikkroneturako, Tauraco ruspolii
• Purpurkroneturako, Tauraco porphyreolophus

Ruwenzorornis

• Regnbogeturako, Ruwenzorornis johnstoni

Musophaga

• Fioletturako, Musophaga violacea
• Raudtoppturako, Musophaga rossae

Corythaixoides

• Masketurako, Corythaixoides personatus
• Gråturako, Corythaixoides concolor
• Kvitbukturako, Corythaixoides leucogaster

Crinifer

• Flekkturako, Crinifer piscator
• Sotturako, Crinifer zonurus

Kjelder

• Denne artikkelen bygger på «Turaco» frå Wikipedia på engelsk, den 9. april 2010.

Referansar

Bakgrunnsstoff

Commons har multimedia som gjeld: Turakoar

• Videoar, bilete og lydopptak av turkoar hos Internet Bird Collection.