Vestfold fylke

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Vestfold fylke
fylke
fylkesvåpen
Land Flag of Norway.svg Noreg
Adm.senter Tønsberg
Areal 2 224 km²
 - land 2 157 km²
 - vatn 67 km²
Folketal 244 967 (1.  januar  2016)
Folketettleik 114 / km²
Målform bokmål
Fylkesmann Erling Lae
Fylkesordførar Rune Hogsnes (H)
Fylkesnummer 07
Norway Counties Vestfold Position.svg
Wikimedia Commons: Vestfold
Nettstad: www.vfk.no

Vestfold er eit fylke i Noreg. Det grensar i nord og nordvest til Buskerud og i vest til Telemark. Fylket er det nest minste i Noreg i areal, men er det fylket med den tredje høgaste folketettleiken i landet. Den største byen i fylket er Sandefjord. Setet for fylkesmannen og fylkestinget ligg i Tønsberg.

Fylkesvåpenet er teikna av Hallvard Trætteberg og blei godkjent ved kongeleg resolusjon 30. januar 1970. Motivet er på raud grunn ei gull kongekrone, som skal vise til sambandet fylket har til kongeætta. Fylkesblomen til Vestfold er bøk og fylkessteinen er larvikitt.

Natur[endre | endre wikiteksten]

Vestfold har eit rikt dyre- og planteliv grunna tilhøva attmed Oslofjorden. I Vestfold er det 110 område og objekt som er verna etter naturvernloven. Områda utgjer til saman om lag 1,5 prosent av det totale arealet i fylket.[1] Over halvparten av Vestfold er dekt av skog. Vestfold har ein øyrik skjergard med over 500 store og småe øyar.

Klima[endre | endre wikiteksten]

Vestfold har enkle terrengtilhøve og liten utstrekning og det gjer klimaet einsarta.

Den rådande vinden er nordaustleg om vinteren, og sørvestleg om sommaren. Den sommarlege sjøvinden kan verte ganske sterk og ofte nå kuling styrke i ytre strøk. Februar er den kaldaste månaden i heile fylket, og ved kysten er middeltemperatur kring –1 °C, medan han lengre inne i fylket går ned til kring –5 °C. For juli er middeltemperaturen 16–17 °C.

Årsnedbøren varierer frå kring 700 mm ytst på kysten til opp mot 1200 mm i indre strøk. Mest nedbør kjem det gjerne på ettersomaren, medan det er lite nedbør på våren og forsommaren. Om vinteren får typisk områda nær kysten meir snø enn område aust for Oslofjorden. Kysten har òg ein del tåke, mest om våren. Tåke er observert i kring 3-5 % av observasjonane.

Kommunar[endre | endre wikiteksten]

Nr. Namn Adm.senter Folkemengd Flatevidd km² Målform
0701 Horten kommune Horten Horten 000000000027178.000000000027 178 000000000000070.000000000070 bokmål
0702 Holmestrand kommune Holmestrand Holmestrand 000000000010741.000000000010 741 000000000000086.000000000086 bokmål
0704 Tønsberg kommune Tønsberg Tønsberg 000000000044472.000000000044 472 000000000000111.0000000000111 bokmål
0709 Larvik kommune Larvik Larvik 000000000043867.000000000043 867 000000000000535.0000000000535 bokmål
0710 Sandefjord kommune Sandefjord Sandefjord 000000000061218.000000000061 218 000000000000421.0000000000421 bokmål
0711 Svelvik kommune Svelvik Svelvik 000000000006604.00000000006 604 000000000000058.000000000058 bokmål
0713 Sande kommune Sande Sande 000000000009297.00000000009 297 000000000000178.0000000000178 bokmål
0714 Hof kommune Hof Hof 000000000003163.00000000003 163 000000000000163.0000000000163 bokmål
0716 Re kommune Re Revetal 000000000009361.00000000009 361 000000000000225.0000000000225 bokmål
0722 Nøtterøy kommune Nøtterøy Borgheim 000000000021621.000000000021 621 000000000000061.000000000061 bokmål
0723 Tjøme kommune Tjøme Tjøme 000000000004971.00000000004 971 000000000000039.000000000039 bokmål
0728 Lardal kommune Lardal Svarstad 000000000002474.00000000002 474 000000000000278.0000000000278 bokmål
Totalt Vestfold våpen.svg Vestfold Tønsberg 000000000244967.0000000000244 967 000000000002224.00000000002 224 bokmål

Tidlegare inndelingar[endre | endre wikiteksten]

Tidlegare futedøme (fogderi)[endre | endre wikiteksten]

Futedøme (Fogderi)

Tidlegare futedøme

  • ██  Jarlsberg

Andebu, Hof, Holmestrand, Horten, Nøtterøy, Re, Sande, Stokke, Svelvik, Tjøme og Tønsberg

  • ██  Larvik

Lardal, Larvik og Sandefjord

Politikk[endre | endre wikiteksten]

Ved Stortingsvalet i 2009 vart fylgjande sju representantar vald inn på Vestfoldbenken i Stortinget for perioden 2009-2013:

Kommunikasjon[endre | endre wikiteksten]

Til Østfold[endre | endre wikiteksten]

Frå Tønsberg kan ein kome seg over Oslofjorden til Østfold på 35 min. Flybåten går nemleg frå Tønsberg kai til Fredrikstad (Engelsviken).

Ein kan ogso ta Bastø-Fosen frå Horten til Moss som går kvar halvtime 18 timar i døgnet, og er Noregs mest traffikerte ferjesamband.

Landbruk[endre | endre wikiteksten]

Av Vestfolds totalreal er tjue prosent jordbruksareal, som det høgaste talet i Noreg. Landbruket i Vestfold skapar kvart år verdiar for over ein miliard kronar.

Nesten samtlege erter som vert dyrka i Noreg kjem frå Vestfold, medan femten prosent av dei norske jordbæra vert dyrka i dette fylket. Ti prosent av Noregs morellar vert modna i Vestfold.

23 prosent av alt norsk matkorn vert produsert i Vestfold, medan 23 prosent av Noregs grønsaker og tretti prosent av landets økologiske grønsaker vert produsert i det same fylket.

Potetar, grønsaker, frukt og bær dekkjer berre åtte prosent av fylkets arealar, men utgjer meir enn halvparten av samla fyrstehandsverdi av planteproduksjonen.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Historisk er Vestfold særleg kjend for ei stor mengd gravrøyser frå bronsealderen, viktige funn av vikingskip, og for det første bysamfunnet i Noreg, Kaupang i Tjølling, aust for Larvik. Fylket har òg ein av dei eldste noverande byane i landet, Tønsberg. I nyare historie har særleg skipsfart og kvalfangst i Sørishavet vore viktig.

Vikingtida[endre | endre wikiteksten]

800-talet var det seinare norske riksområdet samansett av om lag 30 smårike. Vestfold utgjorde då, saman med Lier og Eiker i Buskerud, eit eige kongedøme, og lokale høvdingar hadde etablert eit dynasti som seinare kunne samle Noreg til eitt rike. Familien til Harald Hårfagre, den første kongen i Noreg, kom i frå Vestfold.

Nyare historisk forsking sår tvil om dette, og meiner riket til Harald Hårfagre hadde basis på Vestlandet. Ein stiller spørsmål om ikkje småkongane i Vestfold og resten av Viken, i langt større grad enn Snorre gjev inntrykk av, var vasallar under den danske kongen. Dei frankiske riksannalane frå 813 opplyser at to danske kongar, Harald og Reginfred, søner av kong Godfred av Danmark, drog med hæren sin ad Westarfoldam til Vestfold for å slå ned eit opprør. Vestfold er skildra som plassert i den nordvestlegaste delen av riket deira.[2]

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kultur[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Vestfoldstatistikk
  2. http://arkeologi.blogspot.com/2006/11/mellom-danmark-og-normanna-land.html

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Historie og kultur[endre | endre wikiteksten]