Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 2004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019


I dag er det torsdag, 18. april 2019Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Claudio Monteverdi:

Claudio Monteverdi

Claudio Monteverdi (1567–1643) var ein italiensk komponist, gambist og songar og er rekna som ein av dei største musikarane innan den eldre barokken. Han fekk særs stor innverknad over utviklinga av opera og det tonale tonespråket, men etter han døydde vart han stort sett gløymd. Han fekk ny merksemd då verka hans vart gjenoppdaga og gjevne ut på 1900-talet.

Etter at Jacopo Peri skreiv dei aller første forsøka på det ein i dag kan kalle opera, var Monteverdi raskt ute med meir utvikla verk og han skreiv den eldste operaen som framleis jamleg vert oppført, L'Orfeo. Han var den første viktige operakomponisten og førte sjangeren fram til sitt tidlegaste høgdepunkt. Men musikken hans var òg omstridd og vart angripen av representantar for den gamle renessansestilen. Dei første åtte samlingane til Monteverdi med madrigalar viser kva viktige skritt han tok frå den polyfone forma i renessansen til den monodiske forma i barokken. Den åttande madrigalboka med Madrigali guerrieri et amorosi («Madrigalar om krig og kjærleik») vert ofte halden fram som det ypparste innan denne musikkforma. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Jean Binta Breeze:

Jean Binta Breeze

Jean Binta Breeze MBE (fødd i 1956 eller 1957) er ein jamaicansk-britisk diktar, songar og forteljar. Ho har også verka som teaterdirektør, koreograf, skodespelar, lærar og mentor, og som redaktør. Breeze byrja å dikta på same tid som dub-poesi, ei blanding av tala ord og reggae-rytmar, voks fram på Jamaica. Ho blir ofte omtalt som den første kvinna til å opptre innan sjangeren. Ho har sjølv skrive om vanskane med å ta del i denne mannsdominerte sjangeren, som ho oppplevde som avgrensande, og har seinare utvida eller fjerna seg frå han. Ho har brukt andre musikkformer i arbeidet sitt, som jazz, blues, mento og kaiso.

Breeze har framført verka sine over i Karibia, Nord-Amerika, Europa, Søraust-Asia og Afrika. Ho har opptredd på turnear, mellom anna med litteraturgruppa Renaissance One, og ved årlege tilstellingar som Black History Month, festivalar som Glastonbury og Reggae Geel, og ved markeringar, som femtiårsmarkeringa for «Windrush»-seglinga frå Jamaica til Storbritannia i 1998, og feiringa av syttiårsdagen til den amerikanske forfattaren Maya Angelou. Ho har også samarbeidd med den afroamerikanske a cappella-gruppa Sweet Honey in the Rock. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Heiko Maas har vært tysk utenriksminister siden mars 2018

Listen over Tysklands utenriksministre omfatter embetsmenn og politikere som har vært ledere av tysk utenrikspolitikk på føderalt nivå.

Den første politisk ansvarlige minister som leder av Tysklands utenriksdepartement, kom med Weimarrepublikkens første regjering. Gustav Stresemann hadde lengst tjenestetid som utenriksminister (1923–1929) under Weimarrepublikken. Etter krigen fikk Tyskland igjen utenrikspolitisk handleevne i 1951. Det var i første omgang kansleren selv, Konrad Adenauer, som ledet departementet. Hans-Dietrich Genscher var utenriksminister 1974–1992, med et kort avbrudd i 1982. Han er med det en av de lengstsittende utenriksministre i verden. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Isbjørnens reduserte livsgrunnlag på grunn av redusert sjøis er blitt et symbol på konsekvenser av global oppvarming. Foto: Andreas Weith

Konsekvenser av global oppvarming er mange og alvorlige. Både for mennesker og miljø forventes store forandringer frem mot år 2100 og etter den tid. Den pågående globale oppvarmingen er forventet å gi betydelig høyere globale gjennomsnittstemperaturer i forhold til førindustrielle verdier.

Dette har, og vil få, konsekvenser som havnivåstigning, tilbaketrekning av isbreer, endring av klimasoner, vegetasjonssoner og habitater, endringer av nedbørsmønstre, sterkere eller hyppigere ekstremvær, og spredning av parasitter og tropiske sykdommer. Dette igjen gir flere menneskelige utfordringer. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Lene Kaaberbøl, forfatteren bag filmens romanforlæg med samme titel.

Skammerens datter er en dansk fantasyfilm fra 2015 baseret på Lene Kaaberbøls bog Skammerens datter fra 2000, der er blevet oversat til flere sprog og tidligere har været opført som musical. Manuskriptet er skrevet af den Oscarvindende danske manuskriptforfatter Anders Thomas Jensen. Hovedrollen som Dina blev spillet af den 12-årige Rebecca Emilie Sattrup, og rollen som Drakan af Peter Plaugborg. Af andre medvirkende kan nævnes Søren Malling, Jakob Oftebro, Maria Bonnevie og Stina Ekblad.

Filmen havde premiere 26. marts 2015, og den blev modtaget med gennemsnitlig til positiv respons fra anmelderne. Særligt effekterne blev fremhævet som gode, mens karakterernes manglende dybde blev kritiseret. Filmen blev nomineret til 11 Robertpriser og vandt de fem. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Armeniens flag

Armenien er et bjergrigt land i Kaukasus i det østligste Europa. Armenien deltager aktivt i SNG-samarbejdet og er medlem bl.a. af Europarådet, WTO og OSCE. Landet har i århundreder været korsvejen mellem øst og vest.

Allerede fra omkring 570 f.Kr. fandtes et satrapi med navnet Armenien. Det blev senere afløst af et kongerige, der nåede sit højdepunkt under Tigranes den Store efter år 100 f.Kr., og senere blev riget det første, der gjorde kristendom til officiel religion år 301. Riget kom senere under osmannisk og persisk og russisk herredømme. Under første verdenskrig blev armenere i det traditionelle landområde udsat for folkedrab, og landet var efterfølgende med til at etablere Sovjetunionen. Den nuværende stat opstod ved Sovjetunionens opløsning i 1991.

Nationen er en republik med repræsentativt demokrati. Præsident Armen Sarkissian blev valgt i 2018. Landet har et indbyggertal på 2.924.816 (2016). Hovedstaden Jerevan er landet største by med over 1 million indbyggere. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Jolie vid premiären av The Tree of Life (2011) i Cannes.

Angelina Jolie, född 1975, är en amerikansk skådespelare. Hon belönades 1999 med en Oscar för bästa kvinnliga biroll för sin insats i Stulna år och har även vunnit tre Golden Globe Awards, samt två Screen Actors Guild Awards. Jolie är engagerad i humanitära insatser för barns rättigheter och i arbete mot krig och svält, inte minst som goodwill-ambassadör för FN:s flyktingkommissariat UNHCR.

Jolie filmdebuterade som barn 1982 i Lookin' to Get Out som också hennes far Jon Voight spelade i. Karriären började på allvar 1993 med filmen Cyborg 2. Hennes första huvudroll var i Hackers (1995), som följdes av kritikerrosade framträdanden i tv-filmerna George Wallace (1997) och Gia (1998). Hon blev berömd med rollen som videospelshjältinnan Lara Croft i Lara Croft: Tomb Raider (2001) och uppföljaren Tomb Raider 2 (2003). Jolies position som actionstjärna förstärktes med huvudrollerna i Mr. & Mrs. Smith (2005) och Wanted (2008), som blev hennes hittills främsta icke-animerade kommersiella framgång. Hon Oscarsnominerades 2008 i kategorin bästa kvinnliga huvudroll för sitt framträdande i Changeling. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Byst av Nero i Musei Capitolini, Rom

Nero (37–68) var den femte romerske kejsaren från 54 fram till sin död. Nero kom att adopteras av kejsar Claudius för att bli tronarvinge. Som Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus tillträdde han tronen den 13 oktober 54.

Neros första tid vid makten, då han stod under inflytande av rådgivare som filosofen Seneca, präglades av politisk stabilitet och välstånd. Han fokuserade i stor utsträckning på diplomati och handel, och på att öka imperiets kulturella kapital genom att uppföra teatrar och gynna idrottstävlingar. Nero påbörjade också många kostsamma projekt, däribland byggandet av en kanal och ett palats, vilka förblev ofullbordade. Dessa projekt tärde hårt på statens ekonomi och ökade skattebördan på provinserna. Under Neros tid som kejsare förde Rom ett framgångsrikt krig mot Partherriket (58–63) där så småningom en fred framförhandlades, kvästes den brittiska revolten (60–61) och förbättrades Roms relationer med Grekland. Det judiska kriget (66–70) inleddes under hans styre. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 18[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki