Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020


I dag er det søndag, 5. juli 2020Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Agder:

Våpenet til Agder fylkeskommune

Agder er eit fylke sør i Noreg, oppretta den 1. januar 2020 som ei samanslutning av fylka Aust-Agder og Vest-Agder. Det er det sørlegaste fylket i Noreg, med Noregs sørlegaste punkt: Pysen. Fylkeskommunen har sete i Kristiansand, den største byen i fylket. Fylkesmannen og fagadministrasjonane under fylkesmannsembetet har sete i Arendal, som var administrasjonssenteret i Aust-Agder.

Agder er ved kysten i sør prega av eit kupert landskap, medan innlandet er prega av skog, dal og hei, som i nord går over i høgfjellsområde. Fylket grensar i nordaust og aust til Telemark og i nordvest og vest til Rogaland.

Fylkesvåpenet til Agder er ei gullfarga eik på djup raud bakgrunn. Det er basert på fylkesvåpena til dei to tidlegare fylka. Motivet er henta frå våpenet til Vest-Agder medan fargane kjem frå våpenet til Aust-Agder. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Kaptein Sabeltann:

Kaptein Sabeltann i juli 2005.

Kaptein Sabeltann er ein oppdikta sjørøvar skapt av den norske forfattaren og låtskrivaren Terje Formoe. Figuren debuterte i teaterstykket Kaptein Sabeltann og skatten i Kjuttaviga i Kristiansand Dyrepark sommaren 1990, der Formoe på den tida arbeidde som marknads- og underhaldningssjef. Stykket var så populært at det fekk ein oppfølgjar i 1994, Kaptein Sabeltann og hemmeligheten i Kjuttaviga, som Formoe vann musikkprisen Spellemannprisen for same året. I ettertid det har det kome fleire nye forestillingar.

I Kaptein Sabeltann-universet er Sabeltann sjølv kaptein for ein bande sjørøvarar som seglar saman i skipet sitt, «Den Sorte Dame», på leit etter skattar. Framståande figurar blant sjørøvarane er Pelle, ein tjukk og klumsete pirat, Langemann, den nestkommanderande på skipet, og Pinky, ein unggut som kjempar for å bli akseptert av dei andre sjørøvarane. Sentrale lokasjonar er Kjuttaviga, der karakterar som sjømannen Ruben, Tante Bassa og Sunniva bur, og Abra Havn, der sjørøvarane held til utanom toktene.

Kaptein Sabeltann er ein av dei største økonomiske suksessane innan underhaldning for barn i Noreg. I tillegg til teaterstykka, omfattar merkevara bøker, blad, dataspel, TV-seriar, filmar og musikkalbum. Omsetnaden i aksjeselskapet Kaptein Sabeltann AS var i 2006 på 8,6 millionar norske kroner og resultatet 3,4 millionar. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Rachel McAdams ble nominert til Oscar og flere andre filmpriser i kategorien beste kvinnelige birolle.

Spotlight er en amerikansk dramafilm fra 2015, regissert av Tom McCarthy. Manuset ble skrevet av McCarthy og Josh Singer. Filmen er basert på virkelige hendelser; den handler om en gruppe journalister i The Boston Globe som i 2002 avslørte en stor skandale i den katolske kirke. Gjennom flere intervjuer og offentlige dokumenter avdekket de at kirken hadde forsøkt å dekke over en rekke overgrep mot barn utført av prester. Avisen fikk Pulitzerprisen i 2003 for avsløringene.

Mark Ruffalo, Michael Keaton, Rachel McAdams, Liev Schreiber, John Slattery, Stanley Tucci, Brian d'Arcy James og Billy Crudup spiller hovedrollene.

Filmen fikk god kritikk, spesielt for skuespillernes arbeid, McCarthys regi og manuset. Den vant to Oscar-priser for beste originalmanus og beste film, og var nominert til ytterligere fire priser. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Mark Ruffalo og Rachel McAdams ble begge nominert til Oscar for sine rolleskildringer.

Liste over filmpriser og prisnominasjoner tildelt Spotlight omfatter tildelinger av og nominasjoner til elleve filmpriser og to festivalpriser.

Spotlight (2015) vant to Oscar-priser for beste film og beste originalmanus (McCarthy og Singer) og ble nominert i ytterligere fire kategorier: beste regi (McCarthy), beste mannlige birolle (Ruffalo), beste kvinnelige birolle (McAdams) og beste klipping. Den ble nominert til tre Golden Globe-priser for beste dramafilm, beste regi og beste manus. Filmen ble foruten dette nominert til tre «BAFTA-priser» og vant én for manuset. Den vant tre Critscs' Choice Movie Awards, Skuespillerne i filmen vant en Screen Actors Guild Award for beste ensemble. AFI kåret i tillegg Spotlight til en av filmårets ti beste filmer. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Kileskrift er det første kendte eksempel på skrevet sprog, men talt sprog går forud for det med mindst ti tusinder af år.

Et sprog er et struktureret kommunikationssystem. Sprog, i bredere forstand, er en kommunikationsmetode, der involverer brugen af – særligt menneskelige – sprog.

Det videnskabelige studie af sprog kaldes lingvistik. Spørgsmål omkring sprogfilosofi, såsom hvorvidt ord kan repræsentere oplevelse, er blevet debateret mindst siden Gorgias og Platon i Antikkens Grækenland. Tænkere såsom Rousseau har argumenteret for at sproget har sin oprindelse i følelserne, mens andre såsom Kant har fastholdt at det stammer fra rationelle og logiske tanker. Filosoffer i det 20. århundrede, såsom Wittgenstein, har argumenteret for at filosofi i virkeligheden blot er studiet af sprog. Blandt store figurer indenfor lingvistikken er Ferdinand de Saussure og Noam Chomsky. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Træsko

Træsko er en type fodtøj, der er fremstillet helt eller delvist i træ. Træsko bruges over hele verden, og selvom udformingen kan variere fra kultur til kultur, så har formen ofte været uændret i flere hundrede år i de enkelte kulturer.

Traditionelle træsko bliver fortsat brugt som sikkerhedssko inden for landbrug og på nogle fabrikker og miner. Selvom træsko nogle gange bliver negativt associeret med billigt og folkloristisk fodtøj for bønder og arbejderklassen, så bliver nogle typer træsko betragtet og båret som modebeklædning i moderne tid, som bl.a. svenske träskor og japanske geta. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Klassikern "Stockholmslyktan" med Stockholms stadshus i bakgrunden.

Gatubelysningen i Stockholm var under många århundraden en privat angelägenhet. Först 1749 kom en kunglig förordning om allmän gatulyshållning som föreskrev att fastighetsägarna skulle hålla lyktor tända under den mörka årstiden.

Den allmänna gatubelysningen i Stockholm blev en kommunal uppgift när gaslyktor och senare elektriska lampor infördes på 1800-talets mitt. Gas-, fotogen- och elljus existerade parallellt under många år. De två sista "offentliga" oljelyktorna i Stockholm släcktes så sent som 1940 och den sista gaslampan stängdes av 1941.

1930-talet blev genombrottet för den elektriska gatubelysning och för ljusskyltar i Stockholm och från 1929 hölls gatubelysningen tänd natten igenom.

Många av stadens gatuarmaturer är ritade av kända arkitekter. Exempelvis räknas Norrbros smäckra armaturer, ritade 1926 av Schmalensee till ett av de första och bäst bevarade exemplen på funktionalistisk gatubelysning i Sverige. I Stockholm finns två klassiker från gaslyktornas tid som numera matas med elektricitet, den ena är gasverkets standardlykta från 1853, den andra är den så kallade ”Stockholmslyktan” från 1890-talet. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Sveriges landsdelar innan 1809

Norrland är den nordligaste av Sveriges tre landsdelar och utgör 59,6 procent av Sveriges yta. Den fastboende befolkningen uppgår till 1,16 mill invånare, eller cirka 12 procent av Sveriges befolkning. I Norrland lever två av Sveriges minoritetsfolk: samer och tornedalingar.

Inlandet väster om högsta kustlinjen har aldrig varit täckt av hav och saknar därför de finkorniga sedimentjordarter som är mest lämpade för jordbruk. Jordbruket nådde inte landsdelen förrän under yngre bronsålder, varför inlandet är glesbefolkat. Norrbotten började koloniseras av svenskar på 1300-talet, och Jämtland och Härjedalen införlivades i Sverige 1645.

Sveriges första storindustriområde uppstod med ångsågverken i Norrland från 1849, något som resulterade i en betydande inflyttningsvåg till Norrland. En ansenlig andel av Sveriges elproduktion, massaindustri, gruvbrytning och elintensiv tillverkningsindustri är idag lokaliserad till Norrland. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 29[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 30[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki