Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017


I dag er det søndag, 23. juli 2017Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Dronningberget:

Sæterhytten på Dronningberget

Dronningberget er ein kolle i den nordlege delen av halvøya Bygdøy i bydel Frogner i Oslo. Området er rundt 75 mål i utstrekning og tilhøyrer Bygdøy Kongsgård. Det blei opparbeidd som park på 1700-talet. Parken fekk namn etter dronninga til kong Karl Johan, Desideria. Dronningberget blei sett i stand som park og gjeve i gåve frå regjeringa til kong Harald V og dronning Sonja til 70-års-dagane deira i 2007.

På kollen er det gamal hassel- og lindeskog, truleg har det vore lindeskog her kontinuerleg sidan istida. Det finst ein svært rik soppflora, med nærare 170 registrerte soppartar. Sannsynlegvis finst det nærare 250 soppartar her. Dronningberget har den største førekomst av utrydningstrua artar i Noreg, så å seie alle soppar. For osloslørsopp (Cortinarius osloensis) og lindeslørsopp (Cortinarius tiliae) utgjer denne kollen halvparten av det globale leveområdet til artane. Naturen åleine gjer Dronningberget internasjonalt verneverdig. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Paddene i Austefjorden:

Sæterhytten på Dronningberget

Paddene i Austefjorden er ei stor gruppe padder ved Austefjorden i Volda kommuneSunnmøre. Litlevatnet i Austefjorden er ynglestaden for ein av dei største paddebestandane i Europa, estimert til 10 000-12 000 individ. På grunn av den nye Kvivsvegen var bestanden truga av sterk desimering.

To ihuga naturvernarar tok på slutten av 1980-åra opp arbeidet med å finne fram til løysingar for å unngå katastrofen og for å påverke Statens vegvesen til å ta omsyn til paddene når vegen skulle byggast. Det vart til sist funne fram til ei løysing på problemet, som medførte at det vart laga eit system med leideveggar (amfibiekulvertar) på vegsidene og sju 20 til 30 m lange «paddetunnelar» under vegbana. Anlegget, som truleg er det einaste av sitt slag i Noreg, vart ferdig bygt i 2012 med ein kostnad på over ein million kroner. Paddeprosjektet i Austefjorden er etter kvart blitt litt av ein attraksjon, med ein paddestatue, informasjonskilt og ein app. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 200520062007200820092010201120122013
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Den karakteristiske modellen av et vippefyr på Verdens ende på Tjøme.

Tjøme er en øykommune i Vestfold, og er navnet på den største øya i kommunen som ligger sørligst på vestsida av Oslofjorden. I vest ligger Tønsbergfjorden og danner grense mot Sandefjord, i nord er det grense mot Nøtterøy i Vrengensundet, og i sør grenser kommunen mot Skagerrak.

Tjøme preges av en stor andel fritidsbebyggelse. Historisk har næringsveiene sjøfart og hvalfangst betydd mye for kommunen. I 2013 ble Færder nasjonalpark opprettet, og denne omfatter øyene og havbunnen øst for kommunene Tjøme og Nøtterøy.

I forbindelse med kommunereformen vedtok regjeringen 18. mars 2016 at Tjøme og Nøtterøy kommuner skal slås sammen til Færder kommune fra 1.1.2018. Dette var i tråd med kommunenes egne ønsker. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Et fyrtårn på nært hold. Fyret sender ut tre lysstråler, men en observatør på langt hold vil oppleve dette som cirka ett lysblink i sekundet.

Lyskarakter eller fyrkarakter er lysprofilen til et fyr, en bøye eller et annet lysende sjømerke. Karakteren har en bestemt måte å lyse på; enten kontinuerlig eller med en bestemt blinksekvens og kan bestå av én eller flere farger.

Lyskarakteren er en form for kjennemerke, slik at om flere lys observeres samtidig, skal de enkelt kunne skjelnes fra hverandre. Den illustreres og beskrives på sjøkart og i fyrlister slik at sjøfolk kan bruke observasjon av lyskarakterer til å fastslå hvor de befinner seg, og om farvannet er trygt. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Melchior Lorck: Selvportræt

Melchior Lorck (1526–1588) er en dansk grafiker og anses for at være den første betydningsfulde grafiker i dansk kunsthistorie. Han var af dansk-tysk oprindelse, født i Slesvig som søn af den flensborgske rådmand Thomas Lorck. Lorck producerede en meget grundig visuel optegnelse af livet og traditionerne i Tyrkiet i 1500-tallet, som stadig i dag er en unik kilde til viden og forskning. Han er den første danske kunstner, om hvem en væsentlig biografi kan genskabes, og til hvem mange kunstværker med sikkerhed kan tilskrives.

Lorck var indledningsvis inspireret af Heinrich Aldegrever, men udviklede efterhånden sin egen teknik. Han fik et 4-årigt stipendium fra kong Christian 3.; stipendiet gjorde det muligt for Lorck at komme rundt i Europa. Det bragte ham ind i varmen hos habsburgerne, og ærkehertug Ferdinand sendte ham med en delegation til Tyrkiet. Da han vendte tilbage, vakte hans mange grafiske værker fra det eksotiske land opmærksomhed. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Costa Ricas flag

Costa Rica er et land i Mellemamerika. Hovedstaden er San José, hvor cirka en tredjedel af landets befolkning på 4,6 millioner bor. Costa Rica er et stabilt demokrati med en god økonomi sammenlignet med andre lande i regionen. Siden borgerkrigen i 1948 har Costa Rica været fri for politisk vold. Landet er blevet kendt for at Ikke at have en hær, da den blev opløst efter borgerkrigen.

Blandt de vigtigste eksportvarer i Costa Ricas økonomi er kaffe, banan og kød. I dag er Costa Ricas økonomi udover landbruget baseret på turisme samt eksport af elektronik. USA er Costa Ricas største handelspartner og investor, og landet har en frihandelsaftale med USA. Selv om Costa Rica målt i areal er et af de mindste lande i verden, så har det en meget stor biologisk mangfoldighed med cirka 5 % af alle verdens arter. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Korp på svensk, ravn på norsk og dansk

Korpen (Corvus corax) är en stor, svart kråkfågel. Den finns över norra halvklotet och är därmed den mest spridda av alla kråkfåglar. Den är en av världens två största kråkfåglar tillsammans med den afrikanska tjocknäbbade korpen, och är troligen den tyngsta av alla tättingar. En vuxen fågel är mellan 80 och 102 centimeter lång och väger 0,69 till 1,63 kilo. Korpar blir i naturen omkring 10 till 15 år, men livslängder på upp till 40 år har noterats. Unga fåglar lever ofta i mindre flockar, men bildar livslånga par senare i livet.

Korpen har samexisterat med människor i tusentals år. I vissa områden har den varit så framgångsrik att den där betraktas som ett skadedjur. En del av dess framgång beror på dess allsidiga kost. De livnär sig av as, insekter och matavfall, liksom spannmål, bär, frukt och små djur. Man har iakttagit några anmärkningsvärda bedrifter i problemlösning hos denna art, vilket har lett till uppfattningen att den är mycket intelligent. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Thomas Mann (1937)

Thomas Mann (1875–1955) var en tysk författare som erhöll Nobelpriset i litteratur 1929. I sitt författarskap knyter Mann an till 1800-talets berättarteknik, hans symbolik och episka teman påminner om verk av Tolstoj och Wagner. Kännetecknande för Manns prosa är det ironiska förhållningssättet och den dubbelbottnade humorn. Med tilltagande konstnärlig mognad använder sig Mann av allegorier och mytologiska motiv.

De teman Mann väljer att behandla i sina verk anknöt till hans samtids världspolitiska händelser, samtidigt som de är av allmänmänsklig relevans. Han omnämns ofta som 1900-talets mest betydelsefulla tyskspråkiga författare. Till Manns mest framstående verk brukar räknas Huset Buddenbrook, Döden i Venedig och Doktor Faustus. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 31[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki