Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017


I dag er det torsdag, 21. september 2017Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Pietro Antonio Locatelli:

Pietro Locatelli

Pietro Antonio Locatelli (1695-1764) var ein italiensk fiolinvirtuos og komponist under barokken. Han var fødd i Bergamo. Som 16-åring reiste han til Roma der han kan ha studert under Corelli. Etter ca. ti år i Roma reiste Locatelli gjennom Europa og gav konsertar før han til slutt slo seg ned i Amsterdam i 1729.

Locatelli skreiv hovudsakleg for fiolin. Den tidlege stilen hans er inspirert av Corelli, seinare verk ligg nærare Vivaldi. Locatelli var ein viktig fiolinteknisk nyskapar og ein forløpar for Paganini. L'Arte del Violino (Amsterdam 1733) var ein av dei mest innflytelsesrike musikkpublikasjonane tidleg på 1700-talet. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Stormfuglar:

Kvitpannealbatross, Thalassarche bulleri

Stormfuglar (Procellariiformes) er ein biologisk orden av sjøfugl. Dei fire familiane som utgjer denne ordenen er albatrossar, eigentlege stormfuglar, stormsvaler og dukkpetrellar.

Det karakteristiske for alle stormfuglar er at dei lever det meste av livet på opent hav, pelagiske. Dei har ein kosmopolitisk distribusjon over alle verdshava, med det høgaste mangfaldet rundt New Zealand. Dei store stormfuglane er særs gode seglarar, dei flyg over store avstandar med få vengeslag. Dei små artane derimot, flyg med raske vengeslag. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 200520062007200820092010201120122013
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Keramisk isolator, benyttet for strøm til elektrisk jernbane

En elektrisk isolator er en enhet beregnet for elektrisk isolasjon og mekanisk innfesting av utstyr eller ledere som er gjenstand for elektriske potensialforskjeller. Isolatorer skal hindre strømgjennomgang, derfor velges materialer der indre elektrisk ladninger ikke flyter fritt, og som kan føre strøm under påvirkning av et elektrisk felt gjennom stoffet.

Materialegenskapen som skiller et isolerende medium fra andre stoffer er dets resistivitet. Noen materialer, som glass, papir og teflon, har svært høy resistivitet og er svært gode elektriske isolatorer.

Isolatorer brukes i elektrisk utstyr for å understøtte og separere elektrisk ledere fra hverandre og omgivelsene. Et isolerende materiale som brukes som vikling rundt elektriske kabler eller annet utstyr, kalles isolasjon. Begrepet isolator brukes også mer spesifikt for å referere til isolerende komponenter som brukes til å feste de elektriske lederne i en kraftlinje til masten. Kraftlinjer med høyspenning ville vært en umulighet om en ikke hadde greid å utvikle materialer som tåler svært høye spenninger uten å ta skade. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Koromgangen i St. Denis-katedralen, begynnelsen på gotikken

Gotisk arkitektur eller gotikk betegner fellestrekk ved monumentale byggverk i den arkitektoniske perioden som dominerte det katolske Vest-Europa i middelalderen, fra ca. 1150 til ca. 1550.

Gotikken er mer enn noen annen periode innen europeisk kunsthistorie basert på konstruktive prinsipper. Gotikkens byggmestere kombinerte spissbuer, ribbekrysshvelv og strebebuer på en ny måte. De konstruktive utfordringer med iboende estetiske muligheter som byggmestrene sto overfor, møtte de ved å utvikle og raffinere konstruktive løsninger inntil det nesten sublime. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Luftfoto af Berns centrum med den gamle bydel inden for sløjfen på floden Aare.

Bern er forbundshovedstad i Schweiz og landets fjerdestørste by med knap 130.000 indbyggere. Bern er også hovedstad for den tosprogede (tysk og fransk) Kanton Bern, der er den næstmest befolkede af Schweiz' 26 kantoner. Den gamle bydel i Bern er på UNESCOs verdensarvsliste.

Bern ligger i det schweiziske Mittelland i 542 m højde. Floden Aare flyder gennem byen og danner en sløjfe, i hvis bund den gamle bydel ligger. Byen har en lang række parkanlæg, herunder den centralt beliggende Kleine Schanze, der blandt andet huser en række kulturarrangementer og giver besøgende en smuk udsigt til Alperne. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Robert Edward Lee

Robert E. Lee (1807-1870) var general i USA's hær, kendt for at stå i spidsen for den konfødererede hær for Nordvirginia i den amerikanske borgerkrig 1862–1865. Han tog officersuddannelse på West Point med topresultat og var en strålende officer i hæren i 32 år. I den periode tjente han over hele USA's område og gjorde det blandt andet godt i den mexicansk-amerikanske krig.

Da Virginia i 1861 løsrev sig fra unionen, valgte Lee modvilligt at følge med sin hjemstat; han var egentlig tilhænger af et samlet USA. I borgerkrigens første år tjente han som præsident Jefferson Davis' ledende militærrådgiver. Da han overtog kommandoen over størstedelen af hæren i 1862, viste han sig som en dreven taktiker og leder på slagmarken og vandt de fleste af sine slag. Hans strategiske evner står lidt mere til diskussion, og begge hans store offensiver på unionområde endte med nederlag. Lee overgav sig til Ulysses S. Grant i Appomattox Court House 9. april 1865; på det tidspunkt havde han påtaget sig ledelsen af den samlede konfødererede hær. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Grand Canyon i USA är ett snitt genom ett antal lager av sedimentära bergarter.

En bergart är det som bygger upp berggrunden. En bergart definieras med hjälp av de olika mineral som ingår, dess kemiska sammansättning samt på vilket sätt den har bildats. Man delar vanligen in bergarter i fyra olika huvudgrupper: magmatiska bergarter, metamorfa bergarter, sedimentära bergarter samt meteoriter.

Även om bergarter i ett mänskligt perspektiv verkar eviga, utsätts de för förändring av en rad geologiska processer som verkar över lång tid. Det geologiska kretsloppet beskriver en rad sådana processer; hur de olika typerna av bergarter bildas, och övergår i varandra. Magmatiska bergarter bildas när magma svalnar i jordskorpan. De metamorfa bergarterna bildas när befintliga bergarter utsätts för så stora tryck och temperaturer att de omvandlas, något som till exempel inträffar när kontinentalplattor krockar. De sedimentära bergarterna bildas genom diagenes eller litifiering av sediment som i sin tur bildats genom vittring, transport och deposition av befintliga bergarter. Meteoriter består av bergarter eller metaller som faller ned på jorden från rymden. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Tvåav de katolska breven i Codex Gigas, skriven på latin i början av 1200-talet.

De katolska breven eller de allmänna breven, är sju brev i Nya Testamentet som ansetts rikta sig till en allmän adressat och inte till någon bestämd kyrka eller person.

Uppräknade i den ordning de förekommer i protestantiska biblar, utgörs de katolska breven av: Jakobsbrevet (Jak), Första Petrusbrevet (1 Pet), Andra Petrusbrevet (2 Pet), Första Johannesbrevet (1 Joh), Andra Johannesbrevet (2 Joh), Tredje Johannesbrevet (3 Joh) och Judasbrevet (Jud). Även om de flesta skrifter saknar en bestämd adressat, gäller detta inte alla. Varken Andra Johannesbrevet eller Tredje Johannesbrevet är avsett för en allmän läsekrets, och beteckningen stämmer endast till viss del in på Första Petrusbrevet, eftersom det är riktat till ett bestämt geografiskt område. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 40[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki