Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018


I dag er det laurdag, 17. februar 2018Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Aden :

Aden

Aden er ein hamneby i Jemen ved Adenbukta, nær innløpet til Raudehavet og kring 170 km aust for Bab-el-Mandeb. Byen har kring 800 000 innbyggjarar. Han ligg ved ei gammal, naturleg hamn i krateret av ein sovande vulkan som no dannar ei halvøy. Halvøya er knytt til fastlandet via eit lågt eid. Denne hamna, Front Bay, vart først nytta av det eldgamle kongedømet Awsan mellom 600- og 400-talet fvt. Den moderne hamna ligg på kvar side av halvøya.

Aden var hovudstaden i Sør-Jemen fram til landet vart slått saman med Nord-Jemen i 1990, og igjen ei kort tid etter statskuppet i Jemen 2014-2015, då presidenten Abd Rabbuh Mansur Hadi måtte flykta frå houthiane som okkuperte Sana. Frå mars til juli 2015 raste slaget ved Aden mellom houthiar og styrkar lojale til president Hadi. Byen slapp nesten opp for vatn, mat og medisinar. Den 14. juli sette den saudiarabiske hæren i verk ein offensiv for å ta attende Aden for Hadi. I løpet av tre dagar var houthiane borte frå byen. I januar 2018 tok ei sørjemenittisk lausrivingsgruppe kontroll over det meste av byen. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Charles Babbage:

Charles Babbage

Charles Babbage (1791–1871) var ein engelsk matematikar. Han er kjend for skissene sine av maskiner, til dømes ein differansemaskin, som var forløparen for dagens datamaskinar. Påbegynte konstruksjonar og teikningar av desse maskinene finst på London Science Museum. I 1991 vart det produsert, på grunnlag av teikningane til Babbage, ein ferdig differansemaskin som fungerte slik det var tenkt. Han vart produsert med presisjonsnivå og toleransar som var fullt moglege på 1700-talet, noko som beviser at maskinen til Babbage ville ha fungert viss han hadde fått ferdigstilt han.

I 1821 presenterte Babbage ein modell til noko han kalla differansemaskinen (The Difference Engine) for Royal Astronomical Society. Formålet med denne maskinen var å framstille logaritmetabellar der logaritmeberekninga vart tilnærma av polynom med ein numerisk metode, differansemetoden. Ideen vart godkjent, og i 1823 mottok han eit bidrag frå den britiske regjeringa på 1500 pund for å realisere konstruksjonen. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 200520062007200820092010201120122013
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Mozart var aktiv innen utviklingen av konserten og operaen.

Klassisismen er en epoke innen europeisk musikk som strekker seg omtrent fra 1750 til 1830.

Perioden 1770–1810 var dominert av musikken i Wien, der komponister som Haydn, Mozart og Beethoven var de viktigste. Denne perioden har gitt opphav til navn som wienerklassisismen og den første wienerskole.

Klassisismen var formgivende innen opera, symfonier, sonater og strykekvartetter. Klassisismen handlet i stor grad om å bytte ut barokkens polyfoni (flere melodier i samspill) med homofoni (en dominerende melodi med støtte fra andre instrumenter) og enklere musikkretninger. Barokkens grep ble ikke helt glemt, og flere komponister benyttet seg av både kontrapunkt og fuger gjennom sine komposisjoner. Klassisismen var også påvirket av nyvinninger i instrumenter og orkestre. Nye eller sterkt forbedrede instrumenter som piano, waldhorn, fagott, tverrfløyte og klarinett, ga større muligheter til å lage musikk og det ble også enklere å benytte seg av gradering av dynamikken. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Storfavoritten Kim Yu-na tok Sør-Koreas første OL-gull i kunstløp.

Sør-Koreas innsats i Vinter-OL 2010 omfattet 42 deltakere; 23 menn og 19 kvinner. Landet tok 6 gull, 6 sølv og 2 bronsjemedaljer.

Etter Vinter-OL i 2010 har landets vinteridrettsutøvere vunnet tilsammen 45 medaljer, det aller meste fra kortbaneløp. I denne idretten har landet vært dominerende siden idretten ble tatt med i det offisielle OL-programmet i OL i 1992.

Sør-Korea deltok for første gang i de olympiske vinterleker i 1948 og har siden deltatt i alle, med unntak av 1952. Les mer…

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Campingvogne med fortelte

Camping er en udendørs rekreativ aktivitet, hvor man overnatter i bivuak, telt, teltvogn, campingvogn, campinghytte, autocamper eller et mobilehome. Camping blev populær blandt borgerskabet i Europa tidligt i det 20. århundrede. Senere er det blevet en mere folkelig foreteelse, og der er verden rundt dannet en række organisationer til fremme af campinglivet.

Lokaliteten kan enten være et naturområde som f.eks. en skov, eller en speciel campingplads. I de fleste lande skal overnatning ske på en campingplads eller et andet godkendt sted. Modsætningen hertil er Sverige, hvor allemandsretten tillader, at man i naturområder overnatter en enkelt nat. Danske campingpladser hører under sommerhusloven, der administreres af kommunerne i henhold til vejledningen til campingreglementet.

Allerede 13. december 1926 blev der etableret en "Lejrklubben Danmark af 1926", som siden er blevet til Dansk Camping Union, der varetager campisternes interesser. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Tróndur í Gøtu, som blev bygget i 2010, er en moderne færøsk trawler, som fisker pelagisk fisk som f.eks. makrel og sild.

Færøsk fiskeri fik først betydning for det færøske samfund fra midten af 1800-tallet. Fiskeri var før den tid fortrinsvis til eget behov. I dag er Færøerne en moderne fiskerination med en stor flåde af trawlere, vodskibe, mindre langlinefiskebåde, fiskefabrikker og havbrug med laks.

I november 2014 var 6,3 % af arbejdsstyrken beskæftiget i fiskerierhvervet på Færøerne, mens yderligere 5,7 % af arbejdsstyrken arbejdede i fiskeforarbejdningsprocesserne. Dertil kommer beskæftigede i følgevirksomheder som transportfirmaer, skibsværfter, fremstilling af fiskeredskaber med mere.

Fiskeriflåden omfatter ca. 250 fiskefartøjer, der i 2013 fangede i alt 487.200 ton fisk (levende vægt), heraf 68.000 ton fersk fisk, som blev solgt for 668,8 millioner danske kroner. Samme år blev der indenfor havbrug taget 70.893 ton opdrættet laks. Fisk udgør ca. 92-95 % af Færøernes eksport. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

August Malmström.

August Malmström (1829–1901) var en svensk konstnär och professor vid Konstakademien 1867–1894 och dess direktör 1887–1893. Attraherad av göticismen hämtade han med förkärlek motiv från nordisk mytologi.

Han var även mycket uppskattad för sina landsbygdsmotiv med barn. Hans mest kända målning är «Grindslanten», som liksom många andra av hans bilder spreds ut över Sverige via de stora familjetidskrifterna. Han var en flitig illustratör och arbetade för flera olika tidningar och bokförlag. Han gjorde bland annat illustrationer till böckerna Frithiofs saga och Fänrik Ståls sägner. Malmström ritade också serviser för Gustavsberg, formgav möbler och verkade som mönstertecknare. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Kullaberg med Kullens fyr.

Kullaberg är en bergskam, belägen längst ut på halvön Kullen i nordvästra Skåne, och naturreservatsbildningar som ligger på och i anslutning till Kullaberg.

Bergskammen (och reservaten) sträcker sig från Kullanäs (vid Kullens fyr) i nordväst till Arild i sydöst, en sträcka på knappt 8 km. Kullaberg är som bredast 1½ km vid Kockenhus och Björkeröd. Kullaberg når en högsta höjd av 187,5 m vid Håkull. Mot Skälderviken är kustbranterna särskilt höga, som mest drygt 60 m. Berget korsas av tvärgående sprickor och genom havets nötning har det på många håll bildats grottor, vikar och dalar. Vid stranden ses raukar och stenpelare. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 9[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki