Rauma kommune

Sjå òg Rauma (fleirtyding).

Rauma kommune
Komm.nr.	1539
Fylke	Møre og Romsdal
Adm.senter	Åndalsnes
Areal	1500,0 km²
Folkemengd	7 421 (1. jan 2012)
Politikk
Ordførar (2011-)	Lars Olav Hustad (H)
Målform	Nøytral
Nettstad	www.rauma.kommune.no
Folketalsutvikling 1951-2010
Rauma kommune på Commons

Rauma kommune ligg i Romsdal i Møre og Romsdal fylke og grensar til Norddal i sørvest, Stordal i vest, Vestnes i nordvest, Molde i nord, Nesset i aust og til to kommunar i Oppland, Skjåk i sør og Lesja i søraust. Kommunen vart oppretta i 1964 ved samanslåing av kommunane Grytten, Voll, Eid, Hen og delar av Veøy.

Administrasjonssenteret i kommunen er Åndalsnes. Lokalavisa er Åndalsnes Avis som kjem ut tre gonger i veka.

Geografi

Trollstigen

Rauma femner bygdene omkring den indre delen av Romsdalsfjorden og dei kortare utløparane Rødvenfjorden, Innfjorden og Isfjorden, i tillegg til 45 km søraustover inn sjølve Romsdalen med fjellstrøka der. Romsdalsfjorden har høge fjell på begge sider og spisse tindar med tronge sidedalar mellom. Det høgste punktet er Pyttegga på 1999 moh., som ligg på grensa til Norddal i sør. Romsdalsalpene er ei kjent fjellkjede med Venjetindan og Romsdalshorn austanfor Romsdalen og Trolltindan, Kongen, Bispen og Dronninga på vestsida. Over halvparten av arealet i kommunen ligg høgre enn 900 moh.

Busetnaden held for det meste til langsmed Romsdalsfjorden og sidefjordane. Ved utløpet av Rauma ligg byen og administrasjonssenteret Åndalsnes med 2 264 innbyggjarar (2012). På sørvestsida av utløpet er strandstaden Veblungsnes. Inst i Isfjorden ligg tettstaden Isfjorden med 1 266 innbyggjarar (2012). Andre tettstader i kommunen er Voll med 483 innbyggjarar (2012), Innfjorden med 483 innbyggjarar (2012) og Brønnsletten med 247 innbyggjarar (2012). Av mindre bygder kan nemnast Vågstranda, Måndalen, Eidsbygda, Rødven, Åfarnes, Mittet, Marstein og Verma. I 1996 vedtok Rauma kommunestyre at Åndalsnes skulle få status som by.

Næringsliv

Jordbruk er ei vanleg næring i nedre part av dalane og kringom Isfjorden og Rødvenfjorden, med husdyrhald som det mest utbreidde innan jordbruket. Det er litt produktiv skog i Rauma, med ei skogavverking på om lag 3700 m³ i 2003. Det er mykje industri i kommunen, med konfeksjonsindustrien som ei tradisjonelt viktig næring. Andre næringar er tekstil-, møbel-, plastvare- og verkstadindustri. Elva Rauma er bygd ut med tre kraftverk. Størst av desse er Grytten med vassoverføringar frå Eiksefalen.

Samferdsle

Fylkesveg 63 på grensa mellom Rauma og Norddal

Raumabanen går frå Dombås på Dovrebanen til Åndalsnes. Parallelt med jernbanen går E 136, som går vidare til Ålesund. Frå Åndalsnes går vegar på nordsida av fjorden til Molde (Fv64) og Kristiansund, og opp Isterdalen med den kjente Trollstigvegen går Fv63 over til Valldal. I laupet av 1990-åra er det gjort omfattande sikringstiltak mot ras med bygging av me.a. Innfjordtunnelen og Måndalstunnelen på E 136.

Kultur

Rauma har mykje turisme sommarstid, med tildrag som fjellklatring og laksefiske. Romsdalen er eit bra område for klatrarar med eitt av dei høgste overhengande stupa i Europa, Trollveggen på 1000 meter. Norsk Fjellfestival vert heldt i Åndalsnes juni kvart år. Kyrkjer i kommunen er Kors kyrkje, Grytten kyrkje og Rødven stavkyrkje frå mellomalderen. På Klungnes vert Sinclairspelet arrangert om sommaren til minne om skottetoget i 1612. Nært Verma går steinkvelvbrua Kylling jernbanebru over elva Rauma. I Åndalsnes ligg Norsk Tindemuseum, som viser utviklinga av norsk tinde- og klatresport. Her vert det også arrangert musikkfestivalar årleg, av dei Trollblues og RaumaRock.

Folketalsutvikling

Folketalsutvikling for noverande Rauma kommune frå 1920:

1910	1920	1.12.1930	3.12.1946	1.1.1951	1.1.1961	1.1.1971	1.1.1981	1.1.1991	1.1.2001	1.1.2010
6792a	7628a	7392a	8319a	8942a	9069a	8041	8149	7825	7422	7413

^a Talet omfattar Veøya, Sekken og Nesjestranda, som var del av gamle Veøy kommune, men ved kommunesamanslåinga i 1964 vart del av Molde kommune. Desse områda hadde då 756 innbyggjarar.

Ordførarar

• Peder Mork, Krf, 1964-1969
• Kenneth Bruaseth, Sp, 1970-1971
• Lars Ramstad, H, 1972-1973
• Oddvar Morstøl, Krf, 1974-1985
• Knut Hauge, Ap, 1986-1987
• Ole S. Dahle, V, 1990-1991
• Nils Valde, Krf, 1988-1989 og 1992-1993
• Torbjørn Bruaset, Sp, 1994-1999
• Torbjørn Rødstøl, Sp, 2000-2011
• Lars Olav Hustad H 2011-

Kjende raumaværingar

• Oddgeir Bruaset, (1944-), journalist, forfattar og programleiar
• Arne Randers Heen, (1905-1991), skreddar og fjellklatrar
• Erling Pedersen (1947-), forfattar og dramatikar

• 

  Utsyn over utløpet av Rauma og byen Åndalsnes, sett frå Kjerringplassen i 2005

• 

  Trollstigen, bilete frå 2004.

• 

  Trollstigen ned mot Åndalsnes. (1994.)

Kjelder

• «Rauma» av John Stokkan Store Norske Leksikon

Bakgrunnsstoff

• Rauma kommune
• Vêrvarsel for Rauma - yr.no
• Kommunefakta Møre og Romsdal - SSB
• RaumaRock
• Raumabanen
• Romsdalsalpene
• Norsk Fjellfestival