Julepyramide

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Julepyramide frå Oberwiesenthal i Erzgebirge.

Julepyramide (tysk Weihnachtspyramide) er ein type julepynt med røter i fjellområdet Erzgebirge i Tyskland. Pyramiden er forma som eit smalnande tårn med opne rom inni der ein kan sjå ulike senar. Han har gjerne fleire etasjar, men kan også berre ha éin. Øvst sit ein propell som kan driva figurane i pyramiden rundt som i ein karusell.

Demonstrasjon av ein julepyramide.

Vanlegvis er ein julepyramide laga i tre. Stearinlys vermer opp luft som stig opp og driv propellen på toppen av pyramiden som igjen sørgjer for at dei ulike etasjane beveger seg. Pyramidane kan vise både kristne scener, som figurar frå juleevangeliet, og tradisjonelle kvardagsscener.

I somme tyske byar blir det sett opp store julepyramidar i desember, gjerne i samband med ein julemarknad.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Julepyramiden fekk utforminga si på 1800-talet.[1] Opphavleg var pyramidane handlaga og hadde unik utforming. Men frå først på 1900-talet blei dei også produsert industrielt, først ved fabrikken til Carl Ludwig Flemming i Globenstein (frå 1902) og seinare ved leiketøyfabrikken til Bruno Henning i Seiffen.[2]

Opphavleg blei pyramidane nytta til å pynta opp heimar, men på 1900-talet byrja ein også å setja opp større pyramidar offentleg.[2]

Bilete[endre | endre wikiteksten]

Liknande pynt[endre | endre wikiteksten]

I Sverige har det etter krigen blitt masseprodusert englespel som har trekk lik med julepyramiden, men i tillegg er dei utstyrt med bjøller.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]