Regionen Gisborne

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
For andre førekomstar av Gisborne sjå fleirtydingssida Gisborne.
Gisborne
Tūranga-nui-a-Kiwa (Māori)
Styresmakter
Land
Region
Distrikt
New Zealand New Zealand
Regionen Gisborne
Gisborne District
Mayor Meng Foon
Geografi
Flatevidd
 - By

8355 km²
Innbyggjarar[1]
 - By (2009)
   - folketettleik
 - Byområde

46 200
  5,5/km²
33 900
Koordinatar 38°39′″S 178°00′″EKoordinatar: 38°39′″S 178°00′″E
Diverse anna
Telefon-retningsnummer 06
Heimeside: http://www.gdc.govt.nz
Plassering
Position of Gisborne Region.png


Gisborne (Māori: Tūranga-nui-a-Kiwa) er ein region (sameint styresmakt) på New Zealand. Den største busetnaden, som også ber namnet Gisborne, ligg på austkysten, i den nordlege enden av Poverty Bay.

Gisborne har fått namn etter ein tidlegare kolonisekretær på New Zealand, William Gisborne. Regionstyret har setet sitt i byen Gisborne, og utfører her i tillegg også funksjonane til eit distriktsstyre (territorial authority).

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Regionen ligg i det nordaustlege hjørnet til Nordøya og er også nemnd som East Cape eller East Coast eller Eastland region. Det er ein spreidd busett og isolert region, med små busetnadar som stort sett ligg langs den austlege kystlinja, mellom desse Tokomaru Bay og Tolaga Bay. Folketalet i regionen er 46 200[1], og nesten tre fjerdedeler av desse bur i byen. Ingen andre busetnader i regionen har ein innbyggjartal på meir enn 1 000 menneske. Dei største av dei andre busetnadane er Tolaga Bay og Ruatoria, begge med eit innbyggjartal på vel 800 i 2001.

Innover i landet er terrenget ulendt, for det meste skogkledd åslandskap. Nasjonalparken Te Urewera National Park ligg vest i regionen, og skogområdet Kaingaroa Forest vest for denne att. Ein ulendt åskam dominerer midtpartiet i regionen, og kulminerer i det imponerande 1620 meter høge Mount Hikurangi nordaust i regionen. Dette fjellet er det femte høgaste på Nordøya, og det høgaste som ikkje er ein vulkan. Det vert sett på som heilagt av māoriane, og påstandane om at dette er det første fjellet der sola skin om sommaren, kan forsvarast.

Folkesamansetjinga i regionen viser ein større del māoriar enn gjennomsnittleg i landet - over 50% i somme område - og der er enno sterke band både til māorikulturen og samfunnsstrukturen med iwi og marae. Dei største iwiane i regionen er Ngāti Porou, Rongowhakaata, Ngai Tamanuhiri og Te Aitanga a Mahaki.

Vêrlag[endre | endre wikiteksten]

Eit māorinamn på Gisborneregionen er Tairawhiti - solskinnskysten. Regionen ligg i ly av høgland mot vest, og har eit turt og solrikt vêrlag. Gjennomsnittleg er der årleg 2 200 soltimar. Den årlege nedbøren varierer frå kring 1000 mm nær kysten, til meir enn 2500 mm i det høgareliggjande innlandet[2]. Det kjem frost fleire gonger kvar vinter.

Det milde vêrlaget i Gisborne gjer, saman med det fruktbare jordsmonnet, dette området til ein ideell stad for dyrking av mais, druer, citrusfrukter, kiwifrukt og andre subtropiske frukter[3].

Nuvola apps kweather.svg Klimatabell: Gisborne Weather-rain-thunderstorm.svg
Jan Feb Mar Apr Mai Jun Jul Aug Sep Okt Nov Des År
Gjennomsnittleg dagleg maksimumstemperatur 24,9°C
77°F
24,2 °C
76 °F
22,6 °C
73 °F
19,9°C
68 °F
17,1 °C
63 °F
14,7 °C
58 °F
14,1 °C
57 °F
14,9 °C
59 °F
16,8 °C
62 °F
19,0 °C
66 °F
21,3 °C
70 °F
23,3 °C
74 °F
19,5°C
67°F
Gjennomsnittleg dagleg minimumstemperatur 13,6°C
56°F
13,6 °C
56 °F
12,2 °C
54 °F
9,6 °C
49 °F
6,9 °C
44 °F
5,3 °C
42 °F
4,6 °C
40 °F
5,4 °C
42 °F
6,8°C
44 °F
8,6 °C
47 °F
10,5 °C
51 °F
13,3 °C
54 °F
9,1°C
48°F
Gjennomsnittleg total nedbør 54 mm
2,13 "
78 mm
3,07 "
99 mm
3,9 "
103 mm
4,06 "
97 mm
3,82 "
125 mm
4,92 "
119 mm
4,69 "
93 mm
3,66 "
101 mm
3,98 "
63 mm
2,48 "
65 mm
2,56 "
67 mm
2,64 "
1050 mm
41,34 "
Kjelde: Niwa Science climate data


Jordskjelvet i 2007[endre | endre wikiteksten]

Kartet viser folketettleiken i Regionen Gisborne ved folketeljinga i 2006. Klikk på kartet for å sjå teiknforklaringa.

Klokka 20:55 lokal tid den 20. desember 2007 vart Gisborneregionen råka av eit jordskjelv med styrke 6,8 på Richterskalaen, med sentrum i Hikurangi Trench, 50 km søraust for Gisborne med ei djupn på 40 km.[4]. Jordskjelvintensitet på 7 - 8 etter Mercalliskalaen vart registrerte, det tre bygningar i sentrum av byen fall saman, og andre fekk ein del strukturelle skadar. Det vart rapportert eit dødsfall (ei eldre kvinne fekk eit hjarteatakk under skjelvet) og ein del mindre skadar [5].


Referansar[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Regionen Gisborne