Guyana

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Sjå òg Guyana (fleirtyding)
[endre]
Co-operative Republic of Guyana

(norsk: Guyana, guyansk)

Det guyanske flagget Det guyanske riksvåpenet
Flagg Riksvåpen
Nasjonalsong «Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains»
Motto engelsk: One People, One Nation, One Destiny (Eit folk, ein nasjon, ein lagnad)
Geografisk plassering av Guyana
Offisielle språk Engelsk
Hovudstad Georgetown
Styresett
Republikk
Bharrat Jagdeo
Sam Hinds
Flatevidd
 – Totalt
 – Andel vatn
 
214 969 km² (84.)
8,4%
Folketal
 – Estimert (2012)
 – Folketeljing (2002)
 – Tettleik
 
741 908 (160.)
749 150
3,5 /km² (184.)
Sjølvstende
frå Storbritannia
26. mai 1966
Nasjonaldag 23. februar
BNP
 – Totalt (2010)
 – Per innbyggjar
 
5 069 mill. USD (155.)
6 800 USD (106.)
Valuta Guyanesk dollar
Tidssone UTC -4
Telefonkode +592
Toppnivådomene .gy


Den kooperative republikken Guyana er eit land i det nordaustlege Sør-Amerika med kyst mot Atlanterhavet. Landet utgjer den vestre delen av den større Guianaregionen, og grensar til Brasil, Surinam og Venezuela. Surinam krev å få overta område i det austlege Guyana, og Venezuela gjer krav på område i den vestlege delen av landet.

Kart over Guyana

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Guyana er tredelt: Landet har ei smal, myrlendt slette langs Atlanterhavskysten, eit sandbelte lengre inne i landet som òg inneheld regnskog og mykje av mineralreservane i Guyana, og eit større høglandsområde som er samansett av savannar og fjell. Det høgaste fjellet er Monte Roraima, med eit toppunkt på 2 810 moh.

Dei viktigaste elvane er Essequibo, Demerara, Corentyne og Berbice.

Klima[endre | endre wikiteksten]

Atlanterhavskysten av Guyana er stort sett påverka av den fuktige og nordaustlege passatvinden. To gonger i året passerer den intertropiske konvergenssona med skyer og regn i heile området. Første passasjen er frå mail til juli og den andre frå november til januar. Låglandet har eit typisk varmt, vått og tropisk klima med om lag like mange våte dagar som tørre dagar. Om natta er det særleg lummert og trykkande, men om dagen har ein i kystområda ofte ein sjøbris som gjev litt friskare forhold.

Det høgare platået i indre strøk har litt mindre nedbør, og som regel ei våtare tid som varer frå april til september. Alle månadane får likevel ein del regn. Dagtemperaturane er litt lågare enn på kysten og nattetemperaturane er mykje lågare, så klimaet her er mindre ubehagleg.

Historie[endre | endre wikiteksten]

europearar kom til området rundt 1500 budde her stammar av arawakar og karibar. I løpet av det neste hundreåret kom det til fleire europeiske busetjingar, først av nederlendarar, som grunnla koloniana Essequibo (1616), Berbice (1627) og Demerara (1752). Storbritannia tok kontroll over koloniane most slutten av 1700-talet og fekk formelt overlevert området frå Nederland i 1814. Dei tre blei slått saman til éin koloni, Britisk Guiana, i 1831.

Administrativ inndeling[endre | endre wikiteksten]

Regionar[endre | endre wikiteksten]

Guyana er delt inn i ti regionar:

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Guyana

Kjelder[endre | endre wikiteksten]