Hopp til innhald

Norske katastrofar og store ulukker

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Norske katastrofar og store ulukker er ei liste der hendingar med tap av menneskeliv med minst 15 personar.

  • Sjukdom og epidemiar på det som idag er norsk territorium.
  • Ulukker på norsk territorium, inklusive Svalbard.
  • Ulukker i samband med oljeleiting og/eller tilbringarteneste på norsk sokkel (hovudsakleg Nordsjøen).
  • Ulukker/forlis skjedd innanfor norsk territorialfarvatn, uansett om nordmenn er direkte berørte.
  • Ulukker/forlis på norske skip uavhengig av kvar i verda forlis har hendt.
  • Flyulukker der eit større tal nordmenn døydde (normalt minst 15).

Liste over norske katastrofar

[endre | endre wikiteksten]
NamnStadHendingÅr/datoTal på omkomneKommentar
Storeggaraset Atlanterhavet, Norskehavet utanfor Møre og Romsdal undersjøisk skred og tsunami ca. 6100 f.Kr.
  • Største kjende naturkatastrofe i vårt område,[1] ukjent tal omkomne, estimat frå «nokre hundre» til «truleg fleire tusen».
Gauldalsraset Sør-Trøndelag, Gauldalen skred og oversvømming september 1345 500

[2]

Svartedauden Noreg, heile landet epidemi, pest 1349–1351 300 000
  • Minst 300 000 døydde i Noreg, kanskje så mange som 75 millionar totalt.
Orkanen på Stadhavet Sogn og Fjordane, Stadhavet orkan 1594 300
  • Minst 15 fraktefartøy med fullt mannskap.[3] Tapstalet er uvisst.
Slaget ved Kringen og Massakren ved Skottelåven Oppland, Kvam i Gudbrandsdalen felttog/krigshandling september 1612 600
  • Sinclairs felttog, og massakre på dei skotske fangane - opptil 600 drepne. Sannsynleg dato: 26. augustjul./ 5. september 1612greg.
Den første gjæslingulykka Nord-Trøndelag, Folda forlis 1625 februar 23. 210
  • Voldsomt uvêr.[4]
Leirraset på Bakklandet Sør-Trøndelag, Bakklandet i Trondheim leirskred 1625 juli 20
Snøskreda på Nordvestlandet 1679 Møre og Romsdal, særleg i Ørsta og Norddal, òg i Nordfjord snøskred 16. februar 1679 140
  • «Ulykkesnatta» eller «Det store skadeåret». Mange skred, av dei største var Valset (27 døde) og Skylstad (28 døde) i Ørsta. 6. februar etter gamal kalender.[5]
Leirraset på Borregaard Østfold, Borregaard i Sarpsborg leirskred juli 1625 15
  • Raset var nær ved å opne eit nytt løp for Glomma vest for Sarpefossen.
Angrepet på Fredrikshald Østfold, Halden, Fredriksten Krigshandling 4. juli 1716 580
  • Karl XII sitt felttog - Ca. 500 svenske soldatar, 84 norske, og nokre sivile
Armfeldt-retretten i Tydalsfjella Sør-Trøndelag, Tydal, Tydalsfjella snøstorm desember 1718 3 800
  • Ein trur 3800 svenske og finske soldatar omkom av frost og utmatting.
Stormen ved Senja 1726 Troms, Torskeråsa i Torskefjorden forlis 3. mars 1726 90
Fjellskredet i Skafjellet i Stranda Møre og Romsdal, Skafjellet, Stranda fjellskred, tsunami januar 1731 17
Skredet i Oldedalen 1733 Sogn og Fjordane, Olden snøskred og fjellskred 1733 30
  • Uvisst kor mange
Snøraset i Storlidalen i Oppdal Sør-Trøndelag, Oppdal snøskred 1737 18
Forliset på Træla Vestfold, Tønsberg forlis 1. mars 1750 15
  • Ein båt med 15 menneske forliste i sterk storm på veg heim frå kyrkja.[7]
Snøraset i Ørsta Møre og Romsdal, Ørsta snøskred 1755 17
Tjelle-skredet Møre og Romsdal, Langfjorden fjellskred 22. februar 1756 32
Leirras-ulykka i Rissa Sør-Trøndelag, Rissa leirskred mars 1760 17
Leirraset i Skjea i Sørum Akershus, Sørum leirskred 15. april 1768 16 [8]
Snøraset i Hjørundfjord Møre og Romsdal, Ørsta, Hjørundfjord snøskred 1. januar 1770 27
  • 27 døde, medrekna «et brudefølge».
Flodbølga i Ulvik Hordaland, Ulvik fjellskred og flodbølge 1780 15
  • Uvisst kor mange omkom, eit heilt brudefølge i fem båtar
Storofsen Hedmark, i Glommas og Gudbrandsdalslågens nedbørfelt leirskred og flaum 20. juli 1789 68
Storm i Vesterålen Troms og Nordland, Vesterålen forlis 5. mars 1802 26
  • minst 26 omkomne
Steinraset i Arnafjorden i Sogn Sogn og Fjordane,
Arnafjorden i Vik		 fjellskred 2. desember 1811 45 VG skriv om dette som snøskred med 43 omkomne[9]
Tillerraset Sør-Trøndelag, Nidelva, Trondheim leirskred 7. mars 1816 15
Den galne mandagen Vestlandet Orkan 11. mars 1822 300
  • Rundt 300 døydde, minst 150 registrert i kirkebøkene
Grue kirke-brannen Hedmark, Grue i Solør brann 1822 mai 26. 113
Kolerautbrotet i Kristiania 1833 Austlandet, landet langs Oslofjorden epidemi 1833–1834 817
Snøraset på Sæter i Nibbedalen i Sunnylven Møre og Romsdal, Sunnylven, Nibbedalen snøskred 1846 18
Kolerautbrotet i Bergen 1848 Vestlandet epidemi 1848–1850 1 350
  • Eitt av fleire kolerautbrot, sjå eige avsnitt under.
Lofot-stormen 1849 Nordland, Lofoten forlis 11. februar 1849 500
  • Usikkert tapstal
Kolerautbrotet i Kristiania 1853 Oslo, Kristiania epidemi 1853–1854 1 421
  • Eitt av fleire kolerautbrot, sjå eige avsnitt under.
Kolerautbrota på Austlandet frå 1853 Austlandet, landet langs Oslofjorden epidemi 1853–1857 400
  • Eitt av fleire kolerautbrot, sjå eige avsnitt under. Usikre tal.
Snøraset i Luster[9] Sogn og Fjordane, Luster snøskred 1860 18
Snørasa på Nordvestlandet og Oppdal Møre og Romsdal og Sør-Trøndelag snøskred 1868 161
  • Fleire skred over fire fylke (Tal bør delast på M&R, ST, NT og NL)
Lofot-stormen 1868 Nordland, Lofoten forlis 31. mars 1868 96
Snørasa i Indre Sogn 1873 Sogn og Fjordane snøskred 1873 desember 21
  • Ekstremvêr førte til fem skred over fleire kommunar (til saman omkom 21 personar i løpet av to døger)
Storm i Lofoten og Vesterålen Nordland, Lofoten og Vesterålen forlis 25. januar 1893 130
  • Ca. 130 omkomne, inkluderer omkomne i Troms. 26 omkomne bare frå Skogsøya i Øksnes.
Leirraset i Verdal Nord-Trøndelag, Verdal leirskred 19. mai 1893 116
Røvær-ulykka Rogaland, Røvær ved Haugesund forlis 13. oktober 1899 30
Titran-ulykka Sør-Trøndelag, Frøya forlis 14. oktober 1899 140
  • Om lag 140 omkomne
Sandsundværulykka Nordland, Sandsundvær i Herøy orkan og springflo 22. januar 1901 34
DS «Norge» forliste ved Rockall Atlanterhavet ved Rockall forlis 28. juni 1904 225
  • Totalt omkom 620, av desse var 225 norske[10]
Rasulykka i Loen 1905 Sogn og Fjordane, Loen fjellskred 15. januar 1905 61
Den andre gjæslingulykka Nord-Trøndelag, Folda forlis 2. mars 1906 25
Snøraset i Steine på Vestvågøy Nordland, Vestvågøy nær Stamsund snøskred 8. mars 1906 19
  • Ei anna kjelde hevdar at 20 omkom
Spanskesjuka Noreg, heile landet epidemi 1917–1920 15 000
  • Usikkert overslag over døde, talet 7 308 ofte brukt som "dokumentert antall"
Kollisjon DS «Haakon Jarl» og DS «Kong Harald» Nordland, Landegode skipskollisjon 17. juni 1924 17
DS «Haakon VII»s forlis Sogn og Fjordane, Stavenes i Askvoll forlis 6. oktober 1929 18
Tafjord-ulykka Møre og Romsdal, Tafjord i Norddal fjellskred, tsunami 7. april 1934 40
Rasulykka i Loen 1936 Sogn og Fjordane, Loen fjellskred 13. september 1936 74
Brannen i Hegdehaugsveien 32 i Oslo Oslo brann 6. november 1938 29
Senkinga av Blücher Akershus, Frogn, Drøbaksundet Krigshandling, torpedering
av tysk invasjonsflåte		 9. april 1940 830
  • Usikkert overslag over døde
Hommelvik-ulykka Sør-Trøndelag, Trondheim, Hommelvik jernbaneulykke 19. november 1940 22
Hurtigruteforliset til DS «Richard With» Finnmark, ved Rolvsøya i Måsøy Krigshandling, engelsk torpedering 13. september 1941 99
  • Første overslag over omkomne var høgare p.g.a. manglande passasjerlister.[11][12]
Palatia-katastrofa Vest-Agder utanfor Lindesnes, Lindesnes kommune Krigshandling, alliert torpedering 21. oktober 1942 986
  • Tysk fangetransport, torpedert av britiske fly. Av 986 omkomne, var 915 russiske kigsfanger.
DS «Sanct Svithun» Sogn og Fjordane utanfor Stadtlandet, Selje kommune Krigshandling, alliert feilbombing 30. september 1943 47
  • Bombet av britiske fly etter melding om store tyske troppetransportar, men dei fleste av desse hadde gått i land i Ålesund
Filipstad-ulykka Oslo ammunisjonseksplosjon og brann 19. desember 1943 120
  • Tilsaman 45 nordmenn omkom (mellom dei fem brannmenn) og omkring 75 tyskarar vart drepne.
Breifoss-ulykka Buskerud, Hol i Hallingdal jernbaneulykke 28. februar 1944 25
  • Minst 25 omkomne
Eksplosjonen på Vågen Bergen (no Vestland) ammunisjonseksplosjon og bybrann 20. april 1944 98
Bombinga av Laksevåg Bergen (nå Vestland) Bombeeksplosjonar, alliert feilbombing 4. oktober 1944 193
  • Alliert bombing av tysk militært mål drap òg 193 norske sivile
Bombinga på Nøstet Bergen (no Vestland) Bombeeksplosjon og bybrann 29. oktober 1944 42
Rigel-katastrofa Nordland, Sør for Sandnessjøen Krigshandling, bombing
av tysk konvoi		 27. november 1944 2 578
  • Mest russiske, polske og serbiske krigsfangar, men òg sju nordmenn.
Bombinga av Victoria terrasse Oslo Krigshandling, bombing av tysk Gestapohovudkvarter på Victoria terrasse 31. desember 1944 106
  • Totalt 106 menneske døydde i åtaket. 79 sivile nordmenn og 27 tyskarar. Dei fleste døydde i ein trikk som vart truffen i Drammensveien. Fleire bygardar vart ramma, medan målet vart nesten ikkje skadd.[13][14]
Jørstad elv-sabotasjen Nord-Trøndelag, Jørstad ved Snåsa jernbaneulykke 13. januar 1945 81
  • 78 tyskarar og to nordmenn omkom i ulykka. I tillegg døydde ein person under oppryddingsarbeidet.
Voksenkoll-ulykken Oslo, Voksenkollen flyulykke 18. desember 1945 17
«Brattegga»-forliset Nordland, utenfor Laukvik i Vågan forlis 10. februar 1946 20
Kvitbjørn-ulykka Nordland, Lødingsfjellet flyulykke 28. august 1947 35
Skoghaug-forliset Nordsjøen, utenfor Nederland forlis 24. desember 1947 24
Dunderlandsdal-ulykken Nordland, Dunderlandsdalen bussulykke 5. juli 1948 16
Kings Bay-ulykka 1948 Svalbard, Ny-Ålesund gruveulykke 14. september 1948 15
Bukken Bruse-ulykka Sør-Trøndelag, Hommelvika ved Trondheim flyulykke 2. oktober 1948 19
Hurum-ulykka Buskerud, Hurum flyulykke 20. november 1949 34
MS «Bess»' forlis Nordsjøen vest av Danmark forlis 13. august 1951 30
Ulykkene i Vestisen Atlanterhavet, Vestisen ved Grønland forlis 5. april 1952 78
  • 78 drukna frå 5 fangstskuter
Kings Bay-ulykken 1953 Svalbard, Ny-Ålesund gruveulykke 19. mars 1953 19
«Laforey»-forliset Sogn og Fjordane, Ytterøyane ved Florø forlis 8. februar 1954 21
«Brenning»-forliset Sogn og Fjordane, Stadhavet forlis 1. mars 1956 19
Snøskredulykkene i Lofoten og Vesterålen 1956 Nordland, Lofoten, Vesterålen snøskred 7. mars 1956 21
  • Fleire enkeltskred
«Pelagia»-forliset Nordland, sør for Skomvær i Røst forlis 15. september 1956 32
Stalheim-brannen Hordaland, Stalheim i Voss nær Gudvangen (SF) Hotellbrann 1959 juni 25
Holtahei-ulykken Rogaland, Strand kommune flyulykke 9. august 1961 39
  • 34 skolegutar, to lærerar og flymannskap på tre, alle engelske
«Sanct Svithun»-forliset Nord-Trøndelag, Folda forlis 21. oktober 1962 42
Kings Bay-ulykka 1962 Svalbard, Ny-Ålesund gruveulykke 5. november 1962 21
«Høegh Aronde»-forliset Atlanterhavet, ved Nordvest-Afrika forlis 21. mars 1963 15
«Etnefjell»-ulykka Atlanterhavet, Nord-Atlanteren forlis 31. oktober 1968 30
«Silja»-forliset Middelhavet, utenfor Toulon, Frankrike skipskollisjon 25. juli 1969 20
  • Skipskollisjon, 20 av eit mannskap på 39 omkom
Grytøya-ulykka Troms, Grytøya nær Harstad flyulykke 11. juli 1972 17
Asker-ulykka Akershus, Asker flyulykke 23. desember 1972 40
MS «Anita»s forlis Atlanterhavet, utanfor
kysten av New Jersey		 forlis 22. mars 1973 32
  • Antatt dato
MS «Norse Variant»s forlis Atlanterhavet, utanfor
kysten av New Jersey		 forlis 22. mars 1973 29
«Gaul»-forliset Finnmark, Nordkappbanken forlis 8. februar 1974 36
Tretten-ulykken Oppland, Tretten ved Lillehammer jernbaneulykke 22. februar 1975 27
MS «Berge Istra»s forlis Stillehavet nær Filippinene forlis 30. desember 1975 30
  • 13 norske skipsoffiserar, ellers hovudsakelig spansk mannskap
Nordsjø-ulykka 1978 Nordsjøen helikopterulykke 26. juni 1978 18
MS «Berge Vanga»s forlis Atlanterhavet, Sør-Atlanteren forlis 28. oktober 1979 40
  • Antatt dato
Alexander L. Kielland-ulykka Nordsjøen, Ekofisk-feltet oljeplattform kantring 27. mars 1980 123
Mehamn-ulykka Finnmark, Nordkyn flyulykke 11. mars 1982 15
Vassdal-ulykka Nordland, Vassdalen (Narvik) snøskred 5. mars 1986 16
  • Soldatar under vinterøving
Torghatten-ulykka Nordland, Torghatten flyulykke 6. mai 1988 36
Måbødal-ulykka Hordaland, Måbødalen
i Eidfjord kommune		 bussulykke 15. august 1988 16
  • 12 svenske skolebarn og 4 vaksne
Partnair-ulykken Nordsjøen, Skagerrak
utenfor Hirtshals, Danmark		 flyulykke 8. september 1989 55
  • 55 omkomne, minst 52 norske statsborgarar
«Scandinavian Star»-ulykka Nordsjøen, Skagerrak skipsbrann 7. april 1990 136
  • Totalt omkom 158, av desse 136 norske
Operafjellulykka Svalbard, nær Longyearbyen flyulykke 29. august 1996 141
  • Vesentleg russiske og ukrainske, ingen norske
«Leros Strength»s forlis Nordsjøen, nær Stavanger forlis 8. februar 1997 20
  • Bulkskip; 20 polske omkomne, ingen norske
Barentsburg-ulykka Svalbard, Barentsburg gruveulykke 18. september 1997 23
  • Gruvearbeidarar frå Russland, Kviterussland, Ukraina m.m.
Sleipner-forliset Hordaland, Sveio, nær Ryvarden fyr forlis 26. november 1999 16
Åsta-ulykka Hedmark, Åsta ved Rena jernbaneulykke 4. januar 2000 19
MS «Rocknes» Hordaland, Vatlestraumen nær Bergen forlis 19. januar 2004 18
Terrorangrepet i Noreg 2011 Oslo (Regjeringskvartalet) og
Buskerud: Utøya i Hole		 Terrorangrep 22. juli 2011 77
Koronavirusutbrotet i 2020 Noreg, heile landet pandemi, pågåande 2020- 871
  • Del av koronaviruspandemien i 2019–2022
  • Døde per 12. oktober 2021: 871 i Noreg, 14.920 i Sverige, ca. 715.000 i USA, og ca. 4,8 millionar internasjonalt.[16]
  • Nyheitsmagasinet The Economist meiner det internasjonale dødstalet er betydelig underrapportert.

Andre katastrofar i utlandet der norske liv har gått tapt

[endre | endre wikiteksten]

Kjelder

[endre | endre wikiteksten]
  1. ↑ Strand, Tekst: Sigbjørn (2004-10-19), «Monsterbølgen slukte Vestlandet», dagbladet.no (på norsk), henta 2021-10-13
  2. ↑ «Den glemte katastrofen». Aftenposten. 23. nov. 2006.
  3. ↑ «NRK.no - Fylkesleksikon», www.nrk.no, henta 2021-10-13
  4. ↑ «Gjæslinganulykkene - .: Sør Gjæslingan :.», www.sor-gjaeslingan.no, arkivert frå originalen 2021-10-20, henta 2021-10-13 {{citation}}: Invalid |url-status=yes (hjelp)
  5. ↑ Furseth oppgir 140 omkomne, omkomne òg i Nordfjord og på Nordmøre. (Furseth, Astor (2006): Skredulykker i Norge. Tun forlag.)
  6. ↑ Arthur Brox: Berg og Torsken bygdebok. Bind 1 - Gardshistoria. Berg og Torsken kommunar, Tromsø 1959 (s. 301, digitalisert av Nasjonalbiblioteket)
  7. ↑ «Kirkebøker: SAKO, Tønsberg kirkebøker, F/Fa/L0001: Ministerialbok nr. I 1, 1688-1760, s. 236-237», media.digitalarkivet.no (på norsk), henta 2021-10-13
  8. ↑ «28 mennesker har mistet livet i ras», Romerikes Blad (på norsk), 2009-03-17, henta 2021-10-13
  9. 1 2 «Norges største ras-ulykker». VG. 6. mars 1986. s. 10.
  10. ↑ «De møtte døden på St. Helen». Arkivert frå originalen 2005-07-22. Henta 2005-07-01. {{cite web}}: Invalid |dødlenke=ja (hjelp)
  11. ↑ DS «Richard With»s forlis 1941 fra Hurtigruta v/arkivverket, arkivert frå originalen den 2015-06-29, henta 2017-09-24
  12. ↑ DS «Richard With»s forlis 1941, priv. historikkside, arkivert frå originalen den 2015-07-14, henta 2017-09-24
  13. ↑ Leer-Salvesen, Tarjei (2012-03-20), «Hjemmefronten bestilte angrepet», NRK (på norsk bokmål), henta 2021-10-13
  14. ↑ «Et glemt dødsfall - NRK», archive.is, 2013-01-12{{citation}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  15. ↑ Datoen 1. mars 1956 er bekreftet av Kjell Arvid Stølen, Nettansvarleg for Fylkesleksikonet (NRK Sogn og Fjordane).
  16. ↑ «Coronaviruset: Slik spres viruset i Norge og verden. Kart og statistikk.», VG Nett (på norsk), henta 2021-10-12
Henta frå «https://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Norske_katastrofar_og_store_ulukker&oldid=3607072»