Andre verdskrigen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Den andre verdskrigen
1944 NormandyLST.jpg
Allierte styrkar går i land i NormandieD-dagen i 1944.
Dato 1. september 19392. september 1945
Stad Europa, Stillehavet, Asia, Afrika
Resultat Alliert siger
Partar
Aksemaktene:

Flagget til Nazi-Tyskland Det stortyske riket
War flag of the Italian Social Republic.svg Italia
Flag of Japan.svg Japan
Flag of Bulgaria.svg Bulgaria (1941-1944)
Flag of Romania.svg Romania (1941-1944)
Flag of Hungary (1920–1946).svg Ungarn (1941-1945)
Flagget til Russland Slovakia
Flagget til Kroatia Den sjølvstendige staten Kroatia (1941-1945)

Dei allierte:

Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg Sovjetunionen (1941-1945)
Flag of the United States.svg USA (1941-1945)
Flag of the United Kingdom.svg Storbritannia
Flag of Free France 1940-1944.svg Frankrike
Flagget til Republikken Kina Kina (1941-1945) Flag of Poland.svg Polen
Flag of SFR Yugoslavia.svg Jugoslavia (1941-1945)
Canadian Red Ensign 1921-1957.svg Canada
Flag of Norway.svg Noreg(1940-1945) Flag of Australia.svg Australia
Flag of New Zealand.svg New Zealand
Flag of El Salvador.svg El Salvador (1941-1945) Flag of Denmark.svg Danmark (1940-1945)
Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg Etiopia (1942-1945)
British Raj Red Ensign.svg India
Palestine-Mandate-Ensign-1927-1948.svg Palestina
Flag of the People's Republic of Mongolia (1924-1940).svg Mongolia (1941-1945) Flag of Belgium (civil).svg Belgia (1940-1945)
Flag of Burma 1943.gif Burma
Flag of Czechoslovakia.svg Tsjekkoslovakia (1941-1945)
Flag of South Africa 1928-1994.svg Sør-Afrika
Flag of Nepal.svg Nepal
Flag of the Netherlands.svg Nederland
Flag of Tannu Tuva (1930 to 1933).png Tannu Tuva (1941-1944)
Flag of Greece (1822-1978).svg Hellas (1940-1945)
Flag of the Philippines.svg Filippinane (1941-1945) Flag of Burma 1943.gif Burma
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Syria (1945)
Flag of Colombia.svg Colombia (1943-1945)
Flag of Panama.svg Panama (1941-1945)
Flag of Morocco.svg Marokko (1939-1945)
Flag of Luxembourg.svg Luxembourg (1940-1945)
Flag of Iraq (1921–1959).svg Irak (1941-1945)
Flag of Mexico.svg Mexico (1942-1945)
Flag of Brazil.svg Brasil (1942-1945)
22px Iran (1943-1945)
[treng kjelde] Flag of Costa Rica.svg Costa Rica (1941-1945) Flag of the Dominican Republic.svg Den dominikanske republikken (1941-1945)
[treng kjelde] Flag of Albania (1944-1946).svg Albania (1944-1945)
[treng kjelde] Flag of El Salvador.svg El Salvador (1941-1945)
Flag of San Marino.svg San Marino (1944-1945)
Flag of Paraguay.svg Paraguay (1945)
Flag of Turkey.svg Tyrkia (1945)
Flag of Peru.svg Peru (1942)
Flag of Bolivia.svg Bolivia (1943)
Flag of Venezuela.svg Venezuela (1945)
Flag of Finland.svg Finland (1945)
Flag of Saudi Arabia.svg Saudi-Arabia (1945)
Flag of Egypt (1922–1958).svg Egypt (1945)
Flag of Honduras.svg Honduras (1941-1945)
Flag of Haiti.svg Haiti (1941-1945)
Flag of Lebanon.svg Libanon (1944-1945)
[treng kjelde] Flag of Nicaragua.svg Nicaragua (1941-1945)
[treng kjelde] Flag of Cuba.svg Cuba (1941-1945)
[treng kjelde] Flag of Ecuador.svg Ecuador (1945)
[treng kjelde] Flag of Peru.svg Peru (1942-1945)
[treng kjelde] Flag of Cuba.svg Cuba (1941-1945)
[treng kjelde] Flag of Chile.svg Chile (1945)
[treng kjelde] Flag of Argentina.svg Argentina (1945)
Flagget til Vietnam Viet Minh
Flagget til Italia Kongedømet Italia (1943-1945)

Kommandantar
Flagget til Tyskland Adolf Hitler  

Flagget til Japan Hirohito
Flagget til Italia Benito Mussolini  
...og fleire

Det sovjetiske flagget Josef Stalin

Det amerikanske flagget Franklin D. Roosevelt
Det britiske flagget Winston Churchill
Flagget til Republikken Kina Chiang Kai-shek
...og fleire

Tap
Militære tap:

Over 16 millionar drepne

Sivile tap:
Over 45 millionar drepne

Militære tap:

Over 8 millionar drepne

Sivile tap:
Ca. 4 millionar drepne

Den andre verdskrigen var den mest omfattande militære konflikten i verdshistoria. Krigshandlingar skjedde i fleire verdsdelar samstundes. Krigen kosta fleire titalls millionar menneske livet. Krigen i Asia byrja med Japan sitt forsøk på å leggja under seg delar av Kina i 1931. I Europa braut krigen ut i 1939. Tyskland gjekk til åtak på Polen.

Aksemaktene var Tyskland, Italia, Japan og deira allierte. «Dei allierte» var i all hovudsak Storbritannia, USA, Sovjetunionen og Kina. Krigen enda med Japan sin kapitulasjon 2. september 1945. Sambandsstatane (USA) hadde sleppt atombomber over dei japanske byane Hiroshima og Nagasaki, og utrydda hundretusenvis av japanske sivile.

Dei skandinaviske landa var nøytrale. Tyskland gjekk til åtak på Noreg og Danmark i byrjinga av april 1940. Tilsvarande vart Island, Færøyane og Grønland (danske koloniar) hærsett av dei allierte.

Finland måtte først forsvara seg mot sovjetisk åtak under Vinterkrigen vinteren 1939-40, noko dei gjorde godt og fekk mykje sympati for. Men dei finske leiarane allierte seg så med nazi-Tyskland i det finnane kallar "Framhaldskrigen" mot Sovjetunionen frå sommaren 1941, der dei ikkje berre tok att tapte område, men dreiv krigføring langt inn på udiskutabelt sovjetisk område ilag med dei nazistiske styrkane. I 1944 trekte Finland seg frå denne svært uheldige alliansen med Adolf Hitler, og utkjempa Lapplandskrigen. Finnane fekk til ein etter måten gunstig fredsavtale med Sovjetunionen som gjorde at finsk sjølvstende og demokratisk styreform vart bevart. Men dei måtte gå med på nokre grenseendringar (som blant anna gjorde at Noreg fekk felles grense med Sovjetunionen.

I Europa var berre Sverige, Irland, Sveits, Portugal og Spania formelt nøytrale gjennom heile krigen.

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Andre verdskrigen

Denne spireartikkelen kan utvidast ved hjelp av den utfyllande artikkelen «Andre verdenskrig» på Wikipedia på bokmål/riksmål.