Starman

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Starman
Singel av David Bowie
frå albumet The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars
B-side «Suffragette City»
Utgjeve 14. april 1972
Innspelt Trident Studios i London
4. februar 1972
Sjanger Glamrock
Lengd 4:16
Selskap RCA
2199
Produsent David Bowie, Ken Scott
David Bowie-kronologi
«Changes»
(1971)
Starman «Hang on to Yourself» (Arnold Corns)
(1972)


«Starman» er ein song og singel av den britiske musikkartisten David Bowie på albumet The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars frå 1972.

Songen vart gjeven ut på singel i april 1972 for å promotere albumet som kom sommaren same året.

Songen vart lagd til albumet seint i prosessen etter at Dennis Katz i plateselskapet RCA høyrte ei demoutgåve av songen, og likte den særs godt. Han meinte songen ville verte ein glimrande singel. [1] Songen erstatta derfor Chuck Berry sin song «Round and Round» på albumet.[2]

Musikk og tekst[endre | endre wikiteksten]

Let the children lose it
Let the children use it
Let all the children boogie.

David Bowie (1972)

Teksten skildrar Ziggy Stardust som bringar ei melding med håp til dei unge jordbuarane gjennom radioen, om at han skal kome frå Mars og frelse dei. Soga vert fortalt frå synspunktet til ein av dei unge som høyrer Ziggy. I følgje Bowie sjølv er ikkje Starman sjølve Ziggy Stardust, men berre bodbringaren hans.[2]

Musikalsk er dette ein lett pop-rock song med framtredane akustisk gitar og strykearrangement av Mick Ronson, som godt hadde passa inn på det førre albumet til Bowie, Hunky Dory (1971). Refrenget er laust basert på Judy Garland-songen «Over the Rainbow» frå filmen The Wizard of Oz. Andre påverknader skal ha vore T. Rex-songane «Telegram Sam» og «Hot Love» («boogie»-referansen og «la la la»-refrenget) samt Holland–Dozier–Holland-songen «You Keep Me Hangin' On» (den morsekode-liknande gitaren og pianoet).[1]

Utgjeving[endre | endre wikiteksten]

«Starman» var ikkje meint for Ziggy Stardust. Bowie gjekk i studio tidleg i februar 1972 for å spele inn songen som ein singel, men sjefen i RCA, Dennis Katz, likte «Starman» så godt at han kravde at songen skulle med på albumet.[3] Singelen kom ut i april det året. Kommersielt sett var «Starman» ein milepåle i karrieren til Bowie, og vart den første hitten hans sidan «Space Oddity» i 1969. I følgje musikkjournalistane Roy Carr og Charles Shaar Murray trudde mange at dette var den første plata til Bowie sidan «Space Oddity»[4] og at det var ein oppfølgjar til denne singelen.

Singelen selde jamt og trutt, men ikkje svært mykje. Han fekk derimot positiv omtale i pressa, og John Peel kalla han til dømes «ein klassikar, eit praktstykke»[5] Vendepunktet kom då Bowie fekk framføre songen på Top of the Pops i juli 1972. Framføringa hans i lag med The Spiders vart vidkjend, og i følgje forfattaren David Buckley, kan «mange tilhengjarar datere augneblikket dei vart Bowie-tilhengjarar til denne Top of the Pops-framføringa».[6] Nasjonen vart klar over Ziggy Stardust, og «Starman» klarta til tiandeplass, og albumet til femteplass. Singelen heldt seg på listene i 11 veker. I USA nådde singelen 65. plass i august 1972.[7]

I tillegg til fjernsynssendinga, spelte Bowie songen for radiolyttarane til BBCJohnny Walker Lunchtime Show den 22. mai 1972. Denne sendinga vart send tidleg i juni 1972 og gjeven ut på Bowie at the Beeb i 2000.

I februar 1999, stemde lesarane av musikkmagasinet Q fram singelen som ein av dei 100 beste gjennom tidene.

Ein avgrensa 7" biletdisk vart gjeven ut på singel den 21. april 2012, samstundes med Record Store Day i 2012.[8]

«Starman»-singelen hadde opphavleg ein «høglydt miks» av «morsekoden» mellom verset og refrenget.[9] Denne singelmiksen var med på den originale britiske utgåva av albumet, men ikkje på andre vinylutgåver internasjonalt, som hadde ein meir dempa miks, og han var heller ikkje på CD, før samlealbumet Nothing Has Changed in 2014.

Innhald[endre | endre wikiteksten]

  1. «Starman» (Bowie) – 4:16
  2. «Suffragette City» (Bowie) – 3:25

Den portugisiske utgåva av singelen hadde «John, I'm Only Dancing» og «Hang on to Yourself» som b-sider.

Lister[endre | endre wikiteksten]

Liste (1972) Plassering
Austerrike (Ö3 austerriksk Topp 40)[10] 55
Frankrike (SNEP)[11] 27
Italia (FIMI)[12] 41
UK Singles (Official Charts Company)[13] 10
US Billboard Hot 100[14] 65

Medverkande[endre | endre wikiteksten]

Andre utgjevingar[endre | endre wikiteksten]

«Starman» vart ikkje mykje spelt på konsertane til Bowie. Han slutta å spele songen mot slutten av 1972, og igjen i 1990. På konsertane tidleg i 2000-åra var songen fast på konsertane hans.

Andre versjonar[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 Nicholas Pegg (2000). The Complete David Bowie: s.203
  2. 2,0 2,1 Nicholas Pegg (2000). Ibid: s.276-277
  3. Chris O’Leary. «Starman». Pushing Ahead of the Dame. Henta 28. januar 2016. 
  4. Roy Carr og Charles Shaar Murray (1981). Bowie: An Illustrated Record: p.8
  5. http://www.5years.com/release.htm
  6. David Buckley (1999) Strange Fascination - David Bowie: The Definitive Story: p.148
  7. David Bowie Billboard Hot 100 chart history
  8. «McCartney, Bowie, Phish drop rare vinyl for Record Store Day», MSNBC (msnbc.com), henta 29. januar 2016 
  9. «Starman – David Bowie. Original UK LP and 45 mix is AWOL!!». Henta 29. januar 2016. 
  10. "David Bowie – Starman – Austriancharts.at" (på tysk). Ö3 austerriksk Topp 40. Hung Medien. Henta 29. januar 2016.
  11. "Lescharts.com – David Bowie – Starman" (på fransk). Les classement single. Hung Medien. Henta 29. januar 2016.
  12. "Italiancharts.com – David Bowie – Starman". Top Digital Download. Hung Medien. Henta 29. januar 2016.
  13. "Chart Stats – David Bowie – Starman" UK Singles Chart. Chart Stats. Henta 29. januar 2016.
  14. "Bowie?f=379&g=Singles David Bowie Album & Song Chart History" Billboard Hot 100 for David Bowie. Prometheus Global Media. Henta 29. januar 2016.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]