Vade-, måse- og alkefuglar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Vade-, måse- og alkefuglar
Svarthalespove Limosa limosa
Systematikk
Rike:	Animalia
Rekkje:	Chordata
Klasse:	Aves
Orden:	Charadriiformes Huxley,, 1867
Familiar
sjå teksten

Vade-, måse- og alkefuglar (Charadriiformes) er ein mangfaldig biologisk orden av små til mellomstore fugleartar. Gruppa inneheld ca. 350 artar og har medlemmer i alle delar av verda. Dei er mest talrike i nærleiken av vatn og et virvellause dyr eller andre smådyr, men somme er pelagiske, andre lever i ørkenar og nokre få finst i tjukke skogen.

Oversyn av familiar i rekkjefølgja til Clementslista: ^[1]

• Trielfamilien, Burhinidæ

Ni artar er spreidd i den tempererte sona verda rundt, føretrekkjer tørre eller halvtørre område. Av desse er arten triel eurasisk og ein tilfeldig vitjar i Noreg.

• Slirenebbfamilien, Chionididæ

To artar knytt til Antarktis: antarktisslirenebb på fastlandet og på øyar i subantarktisk del av Sør-Atlanteren, maskeslirenebb er ein subarktisk øyart med leveområde i sørlege del av Det indiske havet.

• Lofamilien, Charadriidæ

66 artar av loar og viper lever verda rundt helst nær vatn. Av desse er vipe og sandlo vanlege i Noreg.

• Gulpesnipefamilien, Pluvianellidæ

Gulpesnipa lever lengst sør i Sør-Amerika, liknar steinvendar i utsjånad og oppførsel.

• Krabbeetarfamilien, Dromadidæ

Krabbeetaren liknar loar, men har lange bein. Leveområdet er rundt Det indiske havet, rundt Raudehavet og Persiabukta sør til og med Madagaskar.

• Tjeldfamilien, Haematopodidæ

Samlar 11 artar langs alle kystar i verda med unntak av tropisk Afrika og Søraust-Asia. Den eurasiske tjeld er vanleg i Noreg.

• Ibisnebbfamilien, Ibidorhynchidæ

Ibisnebb er ein art som lever langs elvebredder på høglandet i Asia og i Himalaya.

• Avosettfamilien, Recurvirostridæ

Familien med ni artar av avosettar og stylteløparar finst spreidd på alle kontinent unntatt Antarktisk. Karakteristisk er lange bein. Stylteløper er ein sjeldan gjest i Noreg, avosett var tidlegare tilveldig hekkefugl på Jæren.

• Bladhønsfamilien, Jacanidæ

Dei åtte artane er spreidd i temperert sone over heile verda. Dei har lange tær og kan gå på flytande vegetasjon.

• Snipefamilien, Scolopacidæ

Den mest talrike familien på artar i ordenen med nær 90 artar spreidd verda rundt.

• Brakksvalefamilien, Glareolidæ

Krokodillevaktar, 8 artar ørkenløparar og 8 artar brakksvaler i tempererte område av Europa, Afrika, Asia og Australia.

• Slettevandrarfamilien, Pedionomidæ

Slettevandrar er endemisk til Australia som liknar på vaktel i utsjånad.

• Rypesnipefamilien, Thinocoridæ

Fire artar i to slekter i Sør-Amerika, liknar ryper, vaktlar og sandhøns, men har lengre venger.

• Riksesnipefamilien, Rostratulidæ

Tre artar med habitat i våtmark: rikssnipe i Afrika, India og Søraust-asia, australrikssnipe er ein sjeldan, trua art i Australia, og dvergrikssnipe i Sør-Amerika.

• Måsefamilien, Laridæ

Over 50 artar spreidd verda rundt. Ni hekkefuglar i Noreg inklusive Svalbard, i tillegg er ca. 6 – 7 gjesteartar.

• Ternefamilien, Sternidæ, eller Laridæ Sterninae

44 artar over heile verda, jaktar med stupdukk.

• Saksenebbfamilien, Rynchopidæ, eller Laridæ Rynchopinae

Det finst tre saksenebbartar, afrikasaksenebb, indeasaksenebb og amerikasaksenebb, høvesvis i Afrika, Sør-Asia og Amerika. Fiskar flygande med undernebb i vassflata.

• Jofamilien, Stercorariidæ

Sju artar i arktiske og antarktiske strøk, fire av dei finst i Noreg eller ved kysten: storjo, polarjo, tyvjo og fjelljo. Dei andre artane er kaneljo, sørjo, og sørhavsjo, alle på den sørlege halvkule. Gode flygarar, har ofte fleire fargevariantar, morfar.

• Alkefamilien, Alcidæ

23 artar av særs gode symjarar og dukkarar, lever i kjølige nordlege farvatn. Seks artar i Noreg.

[endre] Kjelde

• Artikkelen Charadriiformes på engelsk Wikipedia med underartiklar om familiar
• Artikkel om Ismåse hos Norsk Polarinstitutt