Alexander Rybak

Alexander Rybak Алякса́ндр Рыба́к
Alexander Rybak i Buta Palace i Baku.
Verkeleg namn	Alexander Igorjevitsj Rybak Aljaksándr Igaravitsj Rybák
Fødd	13. mai 1986, Minsk i Den kviterussiske sosialistiske sovjetrepublikken (no Kviterussland)
Instrument	Fiolin og vokal
Sjanger	Folkemusikk, klassisk og pop
Aktive år	1991–i dag
Yrke	Fiolinist, songar, komponist og skodespelar
Plateselskap	EMI

Alexander Igorjevitsj Rybak (fødd 13. mai 1986) er ein norsk fiolinist, songar, komponist og skodespelar. Han vann Melodi Grand Prix 2009 og fekk representerte Noreg i Eurovision Song Contest 2009, der han vann. I 2010 fekk han synge vinnarsongen frå 2009 under opninga av Eurovision Song Contest 2010 og fekk seinare gi Eurovision-trofeet til Lena Meyer-Landrut som vann for Tyskland.

Familie

Alexander Rybak er son av pianisten Natalia Rybak og fiolinisten Igor Rybak. Han vart fødd i Minsk i Kviterussland i dåverande Sovjetunionen, men familien flytta til Noreg då han var fire. Familien Rybak er busett på Nesodden like utanfor Oslo.

Musikk-karriere

Tidleg karriere

Alexander Rybak spela fiolin og piano frå han var fem år gammal, men han valde etter kvart å konsentrere seg om fiolinen. Alexander øvde på fiolin saman med faren Igor Rybak heilt til han vart tenåring, då byrja Alexander å studere ved Barratt Due Musikkinstitutt. I den perioden spelte han i Vivaldi-orkesteret, som vart leitt av faren, og Barrat Dues Juniororkester.

2000–2008

I perioden frå 2000 til 2003 var Alexander elev hjå fiolinisten, dirigenten og pedagogen Alf Richard Kraggerud, som vart etterfølgd av studium hjå Eileen Siegel, 3. konsertmeister i Oslo-filharmonien, og hjå Lena Rist-Larsen, fiolinpedagog og noregsmeister i trekkspel. Han har òg hatt timar og masterclasses med mellom andre Piotr Janowski, Ole Bøhn, Henning Kraggerud, Ilya Konovalov, Mauricio Fuks, Detlef Hahn, Geir-Inge Lotsberg, Eduard Gratch, Roland Vamos og Harald Aadland.

Sommaren 2002 fekk Alexander eit stipend i form av eit gratis kurs i New Jersey, der han studerte under Stephen Shipps, og der han vart vald til å gjennomføre ein masterclass med Pinchas Zukerman.

Alexander Rybak har vore med på fleire norske kurs og festivalar, som mellom anna Valdres Sommersymfoni og den internasjonale Hemsedal-festivalen for dansarar og musikarar, der Rybak deltok som ein av musikarane. Han var konsertmeister under Halsnøys symfoniprosjekt sommaren 2004, og solist med fleire gode orkester som Minsk kammerorkester og Kringkastingsorkesteret. Han har vore på turne i mellom anna Chicago, Spania, Russland og Polen. Dette året vann han også Anders Jahres kulturpris.

Han har dessutan opptredd saman med Arve Tellefsen, Morten Harket, Stephen Ackles og Knutsen & Ludvigsen, ofte saman med ein annan nesodding, Thomas Stanghelle. Hausten 2005 uroppførte Rybak den fiolonkonserten Musica Avventurosa av den unge komponisten Daniel Thornhill, saman med orkesteret Ung Symfoni med eit stort publikum i Korskirken i Bergen.

I 2005 deltok Alexander Rybak i talentprogrammet Idol, der han tidleg rauk ut. Men hausten 2006 vann han talentkonkurransen Kjempesjansen på NRK.

I 2007 debuterte Rybak som skodespelar då han var Spelemann i Spelemann på taket ved Oslo nye teater. Denne prestasjonen vann han Hedda-prisen for i klassen Årets debutant.

Sommaren 2008 vart Alexander Rybak lokal kjendis på Sunnmøre då han som omreisande trubadur på øyane Valderøy, Vigra, Giske og Godøy tilbaud seg å spele huskonsert mot mat og overnatting, noko som mellom anna førte til omtale i Sunnmørsposten og ein endå større etterspurnad etter konsertar.

I 2008 var Alexander med på barneplata Magiske kroker & hemmeligheter produsert av Linn Skåber og Jacob Young, med songen «Vinteren er her».

I november 2008, inviterte Elisabeth Andreassen Rybak med seg på ein turne i 2009, med songar frå «Bettans» plate Spellemann, med musikk frå både Noreg og Sverige med inspirasjon av folketonar.

2009 – Eurovision Song Contest (Melodi Grand Prix)

Alexander Rybak kom til finalen i Melodi Grand Prix 2009 med songen «Fairytale». «Fairytale», som Rybak sjølv har skrive, er ein kjærleiksong inspirert av kjensler for ein tidlegare kjærast. Etter kvalifiseringa utpeikte mange han som klar favoritt til å vinne. Songen selde etterpå over 5 000 eksemplar og vart nr. 1 på VG-lista. Fleire nasjonale og internasjonale plateselskap blei også svært så interesserte i å signere han. «Fairytale» blei gitt ut som singel av selskapet BpopMentometer, og selde til gull. 21. februar 2009 utklassa han så dei andre konkurrentane og tok ein overlegen siger i finalen i Norsk Melodi Grand Prix 2009 med nærmare 750 000 stemmer, noko som tilsvara over 600 000 fleire stemmer enn Tone Damli Aaberge som kom på 2. plass.

Finalen

Alexander Rybak vann den internasjonale finalen 16. mai 2009 med 387 poeng — 169 poeng betre enn nest beste deltakar og den høgaste poengsummen nokon gong i Eurovision Song Contest.

Same året gav Rybak ut plata Fairytales. I kjølvatnet av Eurovision vart Rybak kåra til årets spellemann under Spellemannprisen 2009.

Melodi Grand Prix 2011

Under den fyrste delfinalen i Melodi Grand Prix 2011 i Ørland, framførde han songen «The Divine Land» saman med Keep of Kalessin som var med i Melodi Grand Prix 2010.

Sjå òg

• Eurovision Song Contest 2009

Kjelder

• nrk.no: Kjempesjansen
• Kjendis.no: MGP-låta handler om eks-kjæresten hans

Føregjengar Espen Lind

Årets spellemann 2009

Etterfylgjar Karpe Diem

Føregjengar Maria Mittet

Vinnar av Melodi Grand Prix 2009

Etterfylgjar Didrik Solli-Tangen

Føregjengar Dima Bilan

Vinnar av Eurovision Song Contest 2009

Etterfylgjar Lena Meyer-Landrut

Vinnarlåtskrivarar i Eurovision Song Contest

Géo Voumard og Émile Gardaz (1956) · Guus Jansen og Willy van Hemert (1957) · Hubert Giraud og Pierre Delanoë (1958) · Dick Schallies og Willy van Hemert (1959) · André Popp og Pierre Cour (1960) · Jacques Datin og Maurice Vidalin (1961) · Claude-Henri Vic og Roland Valande (1962) · Otto Francker og Sejr Volmer-Sørensen (1963) · Nicola Salerno og Mario Panzeri (1964) · Serge Gainsbourg (1965) · Udo Jürgens og Thomas Hörbiger (1966) · Bill Martin og Phil Coulter (1967) · Manuel de la Calva og Ramón Arcusa (1968) · David Hartsema og Lenny Kuhr (1969) · Alan Moorhouse og Peter Warne (1969) · Maria José de Cerato og Aniano Alcalde (1969) · Émile Stern og Eddy Marnay (1969) · Derry Lindsay og Jackie Smith (1970) · Jean-Pierre Bourtayre og Yves Dessca (1971) · Mario Panas, Klaus Munro og Yves Dessca (1972) · Claude Morgan og Vline Buggy (1973) · Benny Andersson, Björn Ulvaeus og Stig Anderson (1974) · Dick Bakker, Will Luikinga og Eddy Ouwens (1975) · Tony Hiller, Lee Sheriden og Martin Lee (1976) · Jean-Paul Cara og Joe Gracy (1977) · Nurit Hirsh og Ehud Manor (1978) · Kobi Oshrat og Shimrit Orr (1979) · Shay Healy (1980) · Andy Hill og John Danter (1981) · Ralph Siegel og Bernd Meinunger (1982) · Jean-Pierre Millers og Alain Garcia (1983) · Torgny Söderberg og Britt Lindeborg (1984) · Rolf Løvland (1985) · Jean Paul Furnémon, Angelo Crisci og Rosario Marino Atria (1986) · Seán Sherrard (1987) · Nella Martinetti og Atilla Şereftuğ (1988) · Rajko Dujmić og Stevo Cvikić (1989) · Toto Cutugno (1990) · Stephan Berg (1991) · Seán Sherrard (1992) · Jimmy Walsh (1993) · Brendan Graham (1994) · Rolf Løvland og Petter Skavland (1995) · Brendan Graham (1996) · Kimberley Rew (1997) · Svika Pick og Yoav Ginai (1998) · Lars Diedricson og Marcos Ubeda (1999) · Jørgen Olsen (2000) · Ivar Must og Maian-Anna Kärmas (2001) · Marija Naumova og Marats Samauskis (2002) · Demir Demirkan og Sertab Erener (2003) · Ruslana Lyzhychko og Alexandr Ksenofontov (2004) · Chrístos Dántis og Natalía Germanoú (2005) · Tomi Putaansuu (2006) · Vladimir Graić og Saša Milošević Mare (2007) · Dima Bilan og Jim Beanz (2008) · Alexander Rybak (2009) · Julie Frost og John Gordon (2010) · Stefan Örn, Sandra Bjurman og Iain James Farquharson (2011) · Thomas G:son og Peter Boström (2012)

EuroNoruega.svg Eurovision Song Contest 2010
Ikkje med	Andorra · Montenegro · Tsjekkia · Ungarn · San Marino · Austerrike · Monaco · Italia · Luxembourg · Marokko
Diskvalifisert	Kviterussland: Far Away av 3+2 · Ukraina: I Love You av Vasil Lazarovitsj og To Be Free av Alyosha
Semifinale 1
Semifinale 2
Finalen
1.^ Spania fekk synge på nytt til slutt fordi Jimmy Jump gjekk inn på scena under framføringa.