Subrahmanyan Chandrasekhar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Subrahmanyan Chandrasekhar (19. oktober 191021. august 1995) var ein indisk-amerikansk fysikar, astrofysikar og matematikar. Han rekna ut chandrasekhargrensa, og vart i 1983 tildelt Nobelprisen i fysikk, saman med William Alfred Fowler, for studia sine av dei fysiske prosessane som er viktige for strukturen og utviklinga av stjerner.

Chandrasekhar vart fødd i ein tamilsk brahminfamilie i Lahore i daverande Britisk India (no Pakistan). Faren var statsrevisor og ein dugande karnatisk fiolinspelar; mora omsette mellom anna Et Dukkehjem av Ibsen til tamil. Nobelprisvinnaren i fysikk C.V. Raman var frabroren til Chandrasekhar.

Subrahmanyan Chandrasekhar fekk først opplæring heime før han blei elev ved Hindu High School i Madras (no Chennai) i Tamil Nadu i det søraustlege India. Seinare studerte han fysikk ved Presidency College i same byen. I 1930 fekk han eit statleg stipend til å studera ved Universitetet i Cambridge, og kom inn på Trinity College under R.H. Fowler. Under overfarten frå India til Storbritannia fordreiv Chandrasekhar tida med å rekna ut den største massen ei stjerne kan ha utan at ho blir ei supernova og deretter eit svart hol. Talet er seinare blitt kjend som chandrasekhargrensa.

I Europa studerte Chandrasekhar eitt år ved Institut for Teoretisk Fysik i København, der han møtte Niels Bohr. Han fekk doktorgrada i 1933. I 1936 gifta han seg med Lalitha Doraiswamy, som òg hadde studert ved Presidency College.

I 1937 blei Subrahmanyan Chandrasekhar tilsett ved University of Chicago og arbeidde der til han døydde i 1995, 85 år gammal.

Verk[endre | endre wikiteksten]

  • Chandrasekhar, S. (1958) [1939]. An Introduction to the Study of Stellar Structure. New York: Dover. ISBN 0486604136. 
  • Chandrasekhar, S. (2005) [1942]. Principles of Stellar Dynamics. New York: Dover. ISBN 048644273X. 
  • Chandrasekhar, S. (1960) [1950]. Radiative Transfer. New York: Dover. ISBN 0486605906. 
  • Chandrasekhar, S. (1975) [1960]. Plasma Physics. Chicago: The University of Chicago Press. ISBN 0226100847. 
  • Chandrasekhar, S. (1981) [1961]. Hydrodynamic and Hydromagnetic Stability. New York: Dover. ISBN 048664071X. 
  • Chandrasekhar, S. (1987) [1969]. Ellipsoidal Figures of Equilibrium. New York: Dover. ISBN 0486652580. 
  • Chandrasekhar, S. (1998) [1983]. The Mathematical Theory of Black Holes. New York: Oxford University Press. ISBN 0198503709. 
  • Chandrasekhar, S. (1990) [1987]. Truth and Beauty. Aesthetics and Motivations in Science. Chicago: The University of Chicago Press. ISBN 0226100871. 
  • Chandrasekhar, S. (1995). Newton's Principia for the Common Reader. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0198517440. 

Prisar[endre | endre wikiteksten]

Oppkallingar[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Bøker[endre | endre wikiteksten]

  • Miller, Arthur I. (2005). Empire of the Stars: Friendship, Obsession, and Betrayal in the Quest for Black Holes. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 061834151X. 
  • Srinivasan, G. (ed.) (1997). From White Dwarfs to Black Holes: The Legacy of S. Chandrasekhar. Chicago: The University of Chicago Press. ISBN 0226769968. 
  • Wali, Kameshwar C. (1991). Chandra: A Biography of S. Chandrasekhar. Chicago: The University of Chicago Press. ISBN 0226870545. 
  • Wali, Kameshwar C. (ed.) (1997). Chandrasekhar: The Man Behind the Legend - Chandra Remembered. London: imperial College Press. ISBN 1860940382. 

Nekrologar[endre | endre wikiteksten]