Andreas Rogert

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Andreas Rogert
Etatsråd Andreas Rogert (1754 - 1833).jpg
Fødd18. november 1754
Død10. juni 1833
Statsborgar avNoreg
Yrkedommar, politikar
«Til Minde om Eidsvoldsmændene Andreas Rogert og Peter Schmidt. Reist av Trondhjems By 17 Mai 1914»
Foto: Byantikvaren/Trondheim byarkiv
Collingarden
Foto: Ukjent / Riksantikvaren

Andreas Rogert (18. november 175410. juni 1833) var ein norsk justitiarius og medlem av riksforsamlingaEidsvoll.

Rogert var fødd i Trondheim. I 1779 vart han cand. jur. i København, og same året vart han utnemnd til auditørVardøhus. Rogert var sorenskrivar i Sunnfjord frå 1793. I 1797 vart han assessor i Trondheims stiftsoverrett, og i 1805-27 var han justitiarius for denne.

Rogert var i 1814 den eine av dei to utsendingane til riksforsamlinga frå Trondheim. Han var visepresident for forsamlinga den første veka, 10.-18. april. Rogert, som var medlem av konstitusjonskomiteen og reglementskomiteen, slutta seg til sjølvstendepartiet. Han engasjerte seg i saker med nasjonal symbolverdi, mellom anna var han talsmann for den gamle, norske tronfylgjelova. Saman med Georg Sverdrup fekk han gjennomslag for ei forskrift om kongekroning i Trondheim. 17. mai var han med i deputasjonen som møtte kongen. Elles var han lite aktiv i forsamlinga, noko som kanskje kan forklarast med ring helse.

Jacob Aall skreiv om Rogert (sitat frå Dansk biografisk leksikon):

«Om R.s Kundskaber kunde ingen Tvivl være; men hans Sygelighed hemmede hans Virksomhed. Denne alvorlige og stille Mand, der var mer Olding formedelst Svaghed end af Alder, tog liden Del i Komiteens Forhandlinger som i Rigsforsamlingens i det hele. Fædrelandets politiske Farer forøgede hans melankolske Stemning, hvilken han dog sjælden og kun i Vennekreds lagde for Dagen i enkelte Ulykkesspaadomme. Kun da Talen var om Kongens Kroning, kom han noget i Aande og ivrede for, at den skulde ske i Throndhjem, hvilken Bestemmelse i Grundloven ogsaa skyldes ham.»

Etter riksforsamlinga tok Rogert med seg grunnlovsutkastet til Christian Magnus Falsen og Johan Gunder Adler heim til Trondheim, og hadde det i si private boksamling til han døydde i 1833.[1] På auksjonen etter Rogert vart manuskriptet kjøpt av eidsvollsmannen Christian Horneman. I 1920 ga ein av Horneman sine etterkomarar manuskriptet i gåve til Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab. Selskapet ga biblioteket sitt til staten ved NTNU Universitetsbiblioteket i 1984.[1]

Rogert deltok ikkje i politikken etter riksforsamlinga. Nokre år var han med i styret for vitskapsselskapet i Trondheim. Han døydde i heimbyen og vart gravlagd på kyrkjegarden ved Nidarosdomen. Henrik Rogert var bror hans.

I 1814 budde Rogert i Collingarden i Trondheim. Garden vart riven i 1898 for å gje plass til ein teknisk skule. Collingarden inneheld ein stor hovudbygning i to etasjar, 28 meter lang og med valmtak.[2]

Det er reist ein bautastein til ære for dei to eidsvollsmennene Peter Schmidt og Andreas Rogert utafor Nidarosdomen.[1]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 Ellen Alm (15. februar 2014). «Grunnlovsjubileet sett fra Trondheim». Adressa. Henta 13. februar 2015. 
  2. Terje T.V. Bratberg (2014). «Andreas Rogert og Collingården i Trondheim». I Jørn Holme. De kom fra alle kanter - Eidsvollsmennene og deres hus. Cappelen Damm. s. 455-457. ISBN 978-82-02-44564-5.